Anglesey principal area
Ynys Môn

Unitaire autoriteit in Wales
(Details)
Coördinaten	53°17'38,33"NB, 4°22'36,23"WL
Algemeen
Oppervlakte	711,3106[1] km²
Inwoners	69961 (2018)[2] (98 inw./km²)
Grootste plaats	Holyhead
Bestuurlijke status	graafschap
Welsh sprekend	70,4%
Overig
ISO 3166-2	GB-AGY
ONS-code	W06000001
Officiële website	anglesey.gov.uk
Website	Officiële website
Foto's
Portaal    Verenigd Koninkrijk

Anglesey (Welsh: Ynys Môn), is een eiland en een unitaire autoriteit aan de noordwestkust van Wales. Het vormt een onderdeel van het ceremoniële behouden graafschap Gwynedd en is tevens een historisch graafschap. Anglesey heeft 70.000 inwoners (2018).

Het eiland wordt in het zuidoosten van het vasteland gescheiden door een smal water, genaamd de Menaistraat. In het zuidwesten ligt de Caernafonbaai en in het noorden en noordoosten ligt de Ierse Zee.

Anglesey wordt door twee bruggen met het vasteland verbonden, de Menai Suspension Bridge uit 1826 en de Britannia Bridge uit 1950 waarover de autoweg A55 en de spoorverbinding lopen.

Anglesey is lang geassocieerd met de druïden. In 60 n.Chr. besloot de Romeinse generaal Suetonius Paulinus de macht van de druïden te breken, door het eiland aan te vallen, waarbij de heiligdommen van de druïden werden vernietigd. De Romeinen noemden het eiland Mona. Na de Romeinen werd het land aangevallen door Vikingen, Saksen en Noormannen voordat het in de 13e eeuw onder koning Eduard I aan Engeland behoorde. In de 6e eeuw werd er in Anglesey een kerk gesticht door Amaethlu van Anglesey.

Op het eiland bevinden zich twintig megalithische monumenten, waaronder de Bryn Celli Ddu Burial Chamber en de Bodowyr Burial Chamber.

Toerisme is nu de belangrijkste bron van inkomsten. Landbouw komt op de tweede plaats, waarbinnen zuivelproducten een belangrijke positie inneemt

De industrie is voornamelijk rondom Holyhead (Caergybi) en Amlwch gevestigd. Op 30 september 2009 sloot Anglesey Aluminium Metal Ltd., een joint venture van Rio Tinto en Kaiser Aluminium, de poorten van de aluminiumsmelter. Ongeveer 400 werknemers verloren hun baan en dit betekende een zware klap voor de economie van het eiland en met name voor Holyhead. De smelter werd geopend in 1971 en produceerde jaarlijks zo'n 140.000 ton aluminium. Het was een grote stroomverbruiker.

De smelter kreeg elektriciteit van de kerncentrale Wylfa. De bouw van deze centrale begon in 1963. De twee reactoren werden in 1971 in gebruik genomen, een reactor werd in 2012 buiten gebruik gesteld, de andere in 2015. In 2025 werd het plan gepubliceerd om het terrein van de centrale te gebruiken voor de installatie van drie kleine kernreactoren, elk met een capaciteit van 470 megawatt (MW).^[3] De bouw van de centrale zal naar verwachting in 2026 beginnen.

De Royal Air Force basis RAF Valley is nu een belangrijke werkgever.^[4] Het vliegveld werd in 1940 aangelegd en werd actief op 1 februari 1941. In 1943 werden de twee banen verlengd voor Amerikaanse vliegtuigen die trans-Atlantische vluchten maakten. Anno 2025 wordt de basis gebruikt als vliegschool en voor reddingsoperaties.

Op Anglesey ligt de stad met de langste plaatsnaam van Europa: Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch. Dit is Welsh voor "De kerk van Maria in de laagte van de witte hazelaar nabij de hevige draaikolk en de kerk van Tysilio bij de rode grot". Deze plaatsnaam is zó lang dat hij in atlassen, op wegenkaarten en dergelijke vaak niet volledig afgedrukt wordt.

• Graaf van Anglesey

Zie de categorie Anglesey van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.