Martenastate
Natuurgebied
Situering
Land	Nederland
Locatie	Friesland
Coördinaten	53° 15′ NB, 5° 47′ OL
Dichtstbijzijnde plaats	Cornjum
Informatie
Oppervlakte	0,079 km²
Beheer	Werkgroep Martenastate

Martenastate is een state in het Friese dorp Cornjum (Fries: Koarnjum), in de gemeente Leeuwarden.

De oude Martenastate werd sinds de 15e eeuw bewoond door de adellijke families Martena, Van Burmania en Vegelin van Claerbergen. De laatste bewoner, Duco Martena van Burmania Vegilin van Claerbergen (1859-1894), die al deze namen in zijn achternaam verenigde, liet de state na zijn dood bij testament aan de kerkvoogdij van Cornjum, maar deze besloot in 1899 de verpauperde state te slopen. Architect W.C. de Groot ontwierp het huidige miniatuur-kasteeltje (1899). Op het terrein bevindt zich een familiegrafheuvel uit 1809 van de adellijke bewoners of hun familieleden. De toegangspoort (uit 1620) bij de ingang van het park is afkomstig van het afgebroken Land­schapshuis te Leeuwarden. Sinds 1966 is Stichting Martenastate in het bezit van park, state en opstallen en belast met het beheer. Alle onderdelen hebben sinds 2003 de status van beschermd rijksmonument.

Het 4,5 ha grote park rondom de state is een van de rijkste stinsenplantenlocaties van Nederland. Onderzoeksbureau Floron riep het park in 2019 uit tot 'landelijke hotspot'. In het voorjaar zijn er onder meer Haarlems klokkenspel, bostulp, holwortel, vingerhelmbloem, daslook, gele anemoon, adderwortel en de boerenkrokus te bewonderen.

In 2018 is Martenastate uitgebreid met twee aangrenzende percelen van voorheen Staatsbosbeheer die een herinrichting hebben ondergaan tot een stinzenflorabos en -singel. In november 2020 is de naastgelegen boerderij aan de Martenawei 4 en het volledige perceel toegevoegd aan het landschapspark^[1], onder de naam Martena Zathe. Boerderij en lytshús van Martena Zathe zijn in juli 2025 aangewezen als beschermd gemeentelijk monument. Totale perceelgrootte Landgoed Martenastate bedraagt thans 8 ha. openbaar wandelgebied.

Onder het beheer van de Stichting Martenastate valt ook het naastgelegen natuurkampeerterrein. Het is een halve hectare groot en heeft 15 plaatsen voor kampeerders.^[2]

• 
  Toegangspoort Park Martenastate
• 
  Martenastate 2025
• 
  Grafheuvel bij Martenastate
• 
  Landschapshuis Leeuwarden 1840
• 
  Bostulp
• 
  Martena Zathe 2025

• Landgoed Martenastate Koarnjum geschreven door Peter Karstkarel, uitgegeven door Friese Pers Boekerij, Leeuwarden 2014, ISBN 978 90 330 04438
• Martenastate. Proeftuin van het paradijs? redactie: Henk Popma en Tjitte Kamminga, uitgegeven door Wijdemeer, Dokkum 2018, ISBN 9789492052520
• Stinzenplanten in Fryslân redactie: Henk Buith, Stefien Smeding, Heilien Tonckens, Aad van der Burg, uitgegeven door Noordboek, Gorredijk 2020, ISBN 9789056156220
• Stinzenplanten in Fryslân, herziene editie redactie: Jan Piet de Boer, Henk Buith, Aad van der Burg, Stefien Smeding, Heilien Tonckens, uitgegeven door Noordboek, Gorredijk, 2025, ISBN 9789464713107

• Lijst van rijksmonumenten in Cornjum

Op het terrein van Martenastate ligt een kleinschalig natuurkampeerterrein. Toegang aan De Wier.

Zie de categorie Martenastate (Koarnjum) van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.