Voor de rivier, zie Ripoll (rivier)

Ripoll

Gemeente in Spanje
Situering
Autonome regio	Catalonië
Provincie Comarca	Girona Ripollès
Coördinaten	42° 12′ NB, 2° 11′ OL
Algemeen
Oppervlakte	73,68 km²
Inwoners (1 januari 2016)	10.583 (144 inw./km²)
Overig
Provincie- en gemeentecode	17.147
Website	ripoll.cat
Detailkaart
Locatie in Catalonië
Foto('s)
Portaal    Spanje

Ripoll is een gemeente in de Spaanse provincie Girona in de autonome regio Catalonië met een oppervlakte van 74 km². Ripoll telt 10.583 inwoners (1 januari 2016). Het is de hoofdstad van de comarca Ripollès.

Het gebied rond Ripoll is een doorgangsgebied tussen de Pyreneeën en Catalonië. De eerste sporen van mensen die in het gebied woonden dateren van de Bronstijd. Deze mensen hebben dolmens opgericht waarvan er nu nog een aantal te vinden zijn in El Sot de Dones Mortes en in Pardinella. Ook zijn er bronzen voorwerpen gevonden. Van een latere periode zijn de graven uit de Romeinse en Visigotische tijd.

Het benedictijner klooster van Santa Maria de Ripoll werd gesticht in 879 door Guifré el Pilós (graaf Wifried I), die de streek opnieuw wilde bevolken. De plaats Ripoll ontstond rond dit klooster.

In de veertiende eeuw kreeg Ripoll een stadsmuur met daarin vijf stadspoorten: Portal de l'Arquet, Portal del carrer del Prat, Portal del pont del Raval, Portal del pont d'Olot en Portal del raval de Sant Pere. Er kwam een markt en een kanaal van de Freser zorgde voor waterkracht. Hierdoor kon er industrie ontstaan. In 1428 was er een hevige aardbeving die schade toebracht aan het klooster en aan de stad. In de vijftiende eeuw groeide de stad tot buiten haar stadsmuren en ontstonden daar twee stadswijken. Tussen de zestiende en achttiende eeuw was er metaalnijverheid in Ripoll, met de productie van spijkers en wapens. Ripoll werd de belangrijkste producent van vuurwapens in Spanje.

In 1812 kreeg Ripoll een gemeentebestuur en kwam het volledig los van de heerschappij van de abt van Santa Maria. Tijdens de Eerste Carlistenoorlog werd het klooster verlaten en in 1835 geplunderd. Vier jaar later werd Ripoll ingenomen door de Carlisten van Charles d'Espagnac, die een deel van de stad in de as legden. In de negentiende eeuw kwam met buitenlands kapitaal de textielindustrie op en deze bloeide dankzij de komst van de spoorweg (1880).^[1] De bevolking groeide sterk en er kwamen nieuwe wijken rond het treinstation en langs de uitvalswegen. Ook in de negentiende eeuw werd Ripoll het centrum van het Catalaans nationalisme. De Catalaanse vlaggen in de kerk zijn hier nog een uiting van.

Deze bloeiperiode van Ripoll werd onderbroken door de Burgeroorlog, maar hierna herstelden de textiel- en de metaalindustrie zich. De bevolking groeide sterk door immigratie uit andere delen van Spanje en Ripoll verstedelijkte met de bouw van flatgebouwen aan de rand van de stad.^[2]

Verschillende daders van de aanslagen in Barcelona en Cambrils in 2017 woonden in Ripoll.^[3]

Het klooster van Santa Maria de Ripoll werd gebouwd in de romaanse stijl. Om het rijk gebeeldhouwde portaal uit de twaalfde eeuw van de kloosterkerk te beschermen tegen het alsmaar verder verweren is er een extra portaal voor gezet. Na de brand van 1428 werd het klooster herbouwd in gotische stijl.

Ripoll ligt op een hoogte van ongeveer 700 meter. De plaats ligt aan de samenvloeiing van de Ter en de Freser.^[1]

In 1838 telde Ripoll ongeveer 3.200 inwoners.^[2]

In 2017 telde de gemeente ongeveer 9% immigranten.^[3]

Bron: INE; 1857-2011: volkstellingen

Opm.: in 1857 werd het dorp Llaés aangehecht; in 1975 werd de gemeente Parroquia de Ripoll aangehecht

Zie de categorie Ripoll van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.