Verdrag van Nijmegen | ||||
---|---|---|---|---|
![]() | ||||
De ondertekening van de Vrede tussen Frankrijk en Spanje (Henri Gascard)
| ||||
Verdragstype | Vredesverdrag | |||
Onderwerp | einde aan Hollandse Oorlog | |||
Ondertekend | 10 augustus 1678 in Nijmegen | |||
Ondertekenaars | Republiek der Zeven Verenigde Provinciën en Frankrijk | |||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/Hattem_-_gevelsteen_Vrede_van_Nijmegen_%281678%29.jpg/260px-Hattem_-_gevelsteen_Vrede_van_Nijmegen_%281678%29.jpg)
Met de Vrede van Nijmegen, ook wel het Verdrag van Nijmegen of de Verdragen van Nijmegen genoemd, wordt verwezen naar een reeks vredesverdragen die tussen augustus 1678 en oktober 1679 in Nijmegen en elders werden gesloten tussen de Europese staten die de Hollandse Oorlog hadden gevoerd. Gelijktijdig werden er vredesverdragen gesloten voor het beëindigen van de Schoonse Oorlog die ermee verwikkeld was.
Voor Nederland is het vredesverdrag van 10 augustus 1678 tussen de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden en het Koninkrijk Frankrijk het belangrijkst. Naar aanleiding van de door Willem III verloren Slag bij Kassel (1677) maakte de Vrede van Nijmegen een einde aan de vijandelijkheden tussen de Republiek en Frankrijk. Doordat Frankrijk en de Nederlandse Republiek vrede sloten, zagen ook Spanje en de Duitse keizer zich verplicht de Franse macht te erkennen en volgden er meer vredesverdragen.
Overzicht
Aan het einde van de Hollandse en Schoonse Oorlog waren dit de strijdende partijen:
- Anti-Franse coalitie
- Frankrijk en bondgenoten
Internationaal worden met de termen Vrede of Verdragen van Nijmegen meerdere samenhangende verdragen bedoeld die in 1678–79 uiteindelijk grotendeels in Nijmegen bekrachtigd werden om een einde te maken aan de Hollandse Oorlog en Schoonse Oorlog. Deze verdragen zijn (Oude Stijl tussen haakjes):
Verdragen van Nijmegen | |||||
---|---|---|---|---|---|
Datum (Nieuwe Stijl / (Oude Stijl)) | Verdrag | Anti-Franse zijde | Franse zijde | Tekst | Bron |
10 augustus 1678 | Vrede van Nijmegen | Nederlandse Republiek | Frankrijk | Nederlands | [2] |
10 augustus 1678 | (apart handelsverdrag) | Nederlandse Republiek | Frankrijk | [3] | |
17 september 1678 | Vrede van Nijmegen | Spanje | Frankrijk | Frans | [2] |
5 februari 1679 | Vrede van Nijmegen | Heilige Roomse Rijk | Frankrijk en Zweden | Latijn/Zweeds, Duits | [2] |
5 februari 1679 (26 januari 1679) | Verdrag van Celle | Lüneburg (Celle) | Zweden (en Frankrijk) | [4] | |
19 maart 1679 | Vrede van Nijmegen | Münster | Zweden | [5][6] | |
29 juni 1679 (19 juni 1679) | Vrede van Saint-Germain | Brandenburg-Pruisen | Frankrijk (en Zweden) | [2] | |
2 september 1679 (23 augustus 1679) | Verdrag van Fontainebleau | Denemarken-Noorwegen | Zweden (en Frankrijk) | [2] | |
26 september 1679 (16 september 1679) | Vrede van Lund | Denemarken-Noorwegen | Zweden (en Frankrijk) | [2] | |
12 oktober 1679 (2 oktober 1679) | Vrede van Nijmegen | Nederlandse Republiek | Zweden | [2] |
Als aandenken aan het sluiten van de vrede zouden een drietal robinia's geplant zijn in de tuin bij Kasteel Doorwerth nabij Wageningen.[7]
Territoriale veranderingen
Aat, Binche, Charleroi, Gent, Kortrijk, Oudenaarde, Zoutleeuw, het Waasland, het hertogdom Limburg, en de Landen van Overmaas kwamen opnieuw toe aan de Spaanse Nederlanden.
Franche-Comté, Belle, Bavay, Bouchain, Kamerijk, Condé, Ieper, Kassel, Maubeuge, Menen, Poperinge, Saint-Ghislain, Sint-Omaars, Valencijn, Veurne, Waasten en Wervik bleven na de innames Frans bezit. Ook Nieuw Walcheren werd Frans.
Ook kwamen een hele reeks Duitse gebieden onder Franse invloed: de Elzas, Lotharingen, Bouillon, Freiburg, en andere. De toegevingen aan Frankrijk werden in de daaropvolgende decennia, bij de Vrede van Rijswijk (1697) en bij de Vrede van Utrecht (1713), gedeeltelijk teruggenomen.
De Fransen schonken de opstandige en Fransgezinde stad Messina op Sicilië terug aan de Spanjaarden.
Zie ook
Externe link
- ↑ De prinsbisdommen Münster en Keur-Keulen waren vanaf het begin van de oorlog tot 1674 verbonden met Frankrijk. Na 1674 sloot Münster zich als onderdeel van het Heilige Roomse Rijk aan bij de anti-Franse coalitie.
- ↑ a b c d e f g (en) Verzijl, J. H. W. (1973). International Law in Historical Perspective, Volume 6. A. W. Sijthoff, Leiden, p. 143. ISBN 9789028602236. Gearchiveerd op 4 november 2021. Geraadpleegd op 15 augustus 2020.
- ↑ Frankrijk en de Nederlandse Republiek tekenden op dezelfde dag in Nijmegen dit aparte verdrag betreffende handel en scheepvaart, dat na 25 jaar zou aflopen.
- ↑ (en) Dyer, Thomas Henry (1864). The History of Modern Europe from the Fall of Constantinople in 1453, to the War in the Crimea, in 1857. John Murray, Londen, p. 126. Geraadpleegd op 15 augustus 2020.
- ↑ Geschiedenis. Vrede van Nijmegen Penning (2010). Gearchiveerd op 30 december 2020. Geraadpleegd op 15 augustus 2020.
- ↑ Alle Münsterse soldaten in Deense dienst dienden te worden teruggetrokken.
- ↑ Doorwerth. www.bomeninfo.nl. Gearchiveerd op 7 december 2019. Geraadpleegd op 27 december 2019.
- 1678
- Vredesverdrag
- Grensverdrag
- Verdrag in de 17e eeuw
- Hollandse Oorlog
- Geschiedenis van de Nederlanden in de 17e eeuw
- Geschiedenis van Frankrijk
- Geschiedenis van Spanje
- Geschiedenis van Zweden
- Geschiedenis van Vlaanderen
- Geschiedenis van Franche-Comté
- Geschiedenis van Münster
- Geschiedenis van Nijmegen
- Grens tussen België en Frankrijk