De noordelijke route verliep door de Hexicorridor in de Chinese provincie Gansu en splitste zich daarna in drie routes, waarvan er twee de bergketens ten noorden en zuiden van de Taklamakan-woestijn volgden en weer samenkwamen in Kashgar om daar de bergen over te steken. De derde liep ten noorden van de Tiensjan en ging door Turpan, Talgar, Almaty (in het zuidoosten van het tegenwoordige Kazachstan) en het huidige Kirgizië.

Ten westen van Kashgar ging de hoofdroute over de Erkeshtampas (3530 m). Hierna splitste deze zich in een route die via de Alai-vallei direct naar Balkh (en Merv, of Herat) liep; de ander ging naar het noordwesten (waarschijnlijk via de Taldykpas) naar Oš in de meer ontwikkelde Vallei van Fergana. Hierna ging het verder naar het westen via Samarkand naar Bukhara en Merv in de Karakum-woestijn. Kort na Merv voegde deze route zich bij de zuidelijke route vanuit Balkh (of Kabul).

Een van de afsplitsingen ging noordwestelijk naar het Aralmeer en de Kaspische Zee en verder naar de Zwarte Zee.

De noordelijke route werd in het bijzonder bereden door karavanen die China goederen brachten als dadels, saffraanpoeder en pistachenoten uit Perzië, wierook, aloësap en mirre uit Somalië, sandelhout uit India, glazen flessen uit Egypte en andere dure en belangrijke producten uit de wereld. Op de terugreis namen de karavanen rollen met zijdebrokaat, lakwerk en porselein mee terug.^[7]

De zuidelijke route, ook wel de Karakoram-route genoemd, was voornamelijk één doorlopende aftakking vanuit Kashgar die door het Karakoram-gebergte liep naar het zuiden over de 4690 meter hoge Khunjerabpas. Deze route bestaat in moderne tijden nog steeds als de Karakoram Highway, een verharde weg die Pakistan en China met elkaar verbindt.

Aan de zuidzijde van de Karakoram liep de route westwaarts, met aftakkingen naar het zuiden zodat reizigers de reis per schip konden voltooien vanuit verschillende havens. De landroute liep door Noord-Pakistan (Peshawar), over het Hindoekoesj-gebergte en door het huidige Afghanistan (Kabul), om nabij Merv, weer aan te sluiten bij de noordelijke zijderoute.

Een variant stak de Pamir over via de 4830 meter hoge Wakhjirpas. Via de Wakhan-corridor bereikte men zo Bagram of Kabul om vanaf daar westwaarts te gaan tot Herat en verder naar het westen van Perzië.

De zuidwestelijke route of Zuidelijke Zijderoute liep via het Sichuanbekken in China en door het Himalayagebergte naar Noord-India, naar men vermoedt via de Oude Theeroute. Daarna volgde de route de loop van de rivieren Brahmaputra en Ganges sloot het zich waarschijnlijk ten westen van Benares aan bij de Grand Trunk Road. Hij liep verder door Noord-Pakistan, via het Hindoekoesj-gebergte naar Afghanistan, waar het zich even later in de buurt van Merv aansloot bij de klassieke noordelijke routes.

Deze route, ook wel de Sichuan–Yunnan–Birma–Bangladesh-route genoemd, werd zeker vanaf de 12e eeuw gebruikt om edele metalen (zoals goud en zilver) vanuit Yunnan (China), via Noord-Birma, naar het hedendaagse Bangladesh te verschepen, gebruikmakend van de antieke route bekend als de 'Ledo'-route. Oude steden in Bangladesh, zoals Wari-Bateshwar en Mahasthangarh, worden beschouwd als internationale handelscentra op deze tak.

De zeeroute maakte niet formeel deel uit van de zijderoute en leidde rond de 6e eeuw van de monding van de Rode Rivier in Vietnam naar Hanoi, door de Straat van Malakka naar Zuidoost-Azië, Sri Lanka en India en dan naar de Perzische Golf het Koninkrijk Aksum (Arabische Schiereiland)^[8]

In de jeugd van de profeet Mohammed werd door het Perzische Rijk van de Sassaniden en het Byzantijnse Rijk vanwege de zijderoute voortdurend om de Arabische karavaanzeeroute, die door Mekka liep, gevochten.

Vanuit de havens van de Rode Zee werden goederen inclusief zijde over land getransporteerd naar de Nijl en dan naar Alexandrië, van waaruit het werd verscheept naar Rome en andere havens aan de Middellandse Zee.^[8]

Een andere tak van deze zeeroutes leidde van de Oost-Afrikaanse kust dat door de Grieken en Romeinen in de 1e eeuw Azania werd genoemd volgens Periplus van de Erythreïsche Zee en mogelijk Zesan (澤散) in de 3e eeuw door de Chinezen zuidelijk tot ten minste de havenplaats die door de Romeinen Rhapta werd genoemd en waarschijnlijk gelegen was in de delta van de rivier Rufiji in tegenwoordig Tanzania.^[9][10]

Somalische handelscentra

[bewerken | brontekst bewerken]

Vanuit de Somalische havensteden; Berbera, Zeila, Mogadishu, Merka en Hobyo werden de exotische specerijen van China geruild met goud, porselein, exotische dieren, Olibanum en Mirre. De Somaliërs introduceerden vele dieren in China, waaronder de giraffe.^[11]

In 1994 werd er een spoortraject toegevoegd aan de zijderoute, door middel van de internationale spoorweg tussen Almaty in Kazachstan en Ürümqi in de Chinese provincie Xinjiang. Sindsdien is de spoorverbinding uitgebreid met als einddoel een verbinding vanuit China met Londen als eindbestemming. Deze transportverbinding geldt als levensvatbare concurrent: sneller dan per boot en goedkoper dan per vliegtuig.

De treinverbinding loopt tussen Yiwu in het oosten van China en Londen over een afstand van zo'n 12.000 kilometer. De reis duurt ongeveer 16 dagen. De trein rijdt door China, Kazachstan, Rusland, Belarus, Polen, Duitsland, België en Frankrijk om via de Kanaaltunnel Londen te bereiken.^[12]

In juli 2015 arriveerde de eerste containertrein vanuit China op het spoorwegemplacement Kijfhoek bij Rotterdam. In september 2016 is een vaste wekelijkse spoorverbinding in de dienstregeling opgenomen met containertreinen tussen het Chinese Chengdu en Rotterdam/Tilburg. Vanwege verschillen tussen de spoorbreedtes op de route worden de containers onderweg twee keer op andere containerwagens geplaatst.

Zie Nieuwe Zijderoute voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

President Xi Jinping kondigde in 2013 aan dat er een 'Nieuwe Zijderoute' ontwikkeld zou worden, om onder andere de infrastructuur tussen Aziatische en Europese landen te verbeteren. Een voorbeeld hiervan is een nieuwe dubbelspoorsbaan tussen China en haar buren in het Westen, namelijk Centraal-Azië, het Midden-Oosten en Europa.