|
Actueel: |
0 peilingen | 0 stemmingen | 0 verzoeken om commentaar | 0 moderatoraanmeldingen | 1 etalageaanmelding | 1 etalageverwijdering | 11 verzoeken voor een review |

Welkom in de Review, de evaluatiepagina van Wikipedia.
De procedure van een Wikipedia-review dient voor het verbeteren van artikelen, waarin de auteurs al veel arbeid en moeite gestoken hebben. Een artikel kan hier worden aangemeld als de auteurs niet meer in staat zijn om op eigen kracht de tekst verder te verbeteren. Middels de aanmelding wordt het artikel aan een grotere groep van kritische lezers voorgelegd, met als doel om verdere meningen over fouten en onvolledigheden te vernemen. Een review heeft alleen zin als (ten minste een van) de auteur(s) bereid is de suggesties aan te pakken om het artikel te verbeteren.
De reviewprocedure is in principe gebaseerd op wederkerigheid: als je artikel is aangemeld voor een review, neem dan ook de tijd om andere artikelen te lezen en opbouwende kritiek te leveren.
Een lemma mag uit de review gehaald worden als er een maand niets meer aan gedaan is. Archiveren kan door de bespreking te verplaatsen naar Wikipedia:Etalage/Archief/Naam_van_artikel en het volgende sjabloon {{KwaliteitsLinks}} op de overlegpagina van het gereviewde artikel te plaatsen.
Een artikel voorstellen voor een review:
- Voeg een sectie toe voor het artikel (nieuwe artikelen bovenin) en licht je nominatie toe met een kort commentaar. Daaronder zal de evaluatie van en de discussie over het artikel plaatsvinden.
- Voeg bovenaan het artikel het
{{RV}}-sjabloon in. - Pas het volglijstkader aan. (Klik hier)
Kandidaten voor de Etalage
Een review is een belangrijke stap op weg naar een etalageartikel. Na een succesvolle review is een artikel aanmerkelijk verbeterd en wellicht klaar om als etalagekandidaat te worden voorgesteld. Als een artikel wordt voorgesteld voor de etalage en er voor wordt gekozen om het artikel nog in de review te houden wordt het Sjabloon:Naar etalage gebruikt. Zet {{Naar etalage|Naam van artikel}} onder het kopje en verander "Naam van artikel" in de naam van het artikel.
Tot iets meer dan een jaar geleden bestond er nog helemaal geen eigen artikel over dit onderwerp. gebruiker:Chescargot heeft een eerste voorzetje gemaakt, waarna ik het afgelopen jaar bezig ben geweest om het artikel op allerlei punten aan te vullen. Intussen is dit van alle artikelen hier op WP die een historisch (Nederlands) bouwwerk als hoofdonderwerp hebben iig al een met de meest uitgebreide bronopgaves. Eerdere (kleine) fouten en inhoudelijke onvolkomenheden (met o.a. de wiki-syntax) zijn intussen door vooral mijzelf verholpen, en ook heeft het artikel intussen behoorlijk veel blauwe links, voor een deel naar eveneens nieuw aangemaakte artikelen, terwijl er ook zeer veel links naar andere historische onderwerpen zijn.
Het artikel is bovendien ook al voorzien van de nodige illustraties. Een afbeelding die er nog goed bij zou kunnen is , wat een verrijking zou zijn voor deze sectie. Ik ben er zelf niet achter gekomen waar evt. een voor Commons geschikte versie van dit schilderij te vinden is (i.v.m. het auteursrechtenbeleid aldaar).
Noot: ik meld uit principe eigenlijk nooit zelf artikelen aan op deze Review-pagina (o.a. omdat ik me nooit erg goed heb kunnen verenigen met het opnamebeleid voor de Etalage en de manier waarop er vaak voor en tegen opnames wordt gestemd), maar wil het nu tòch een keer proberen, m.n. vanwege het onderwerp. Deze burcht is van zeer grote betekenis geweest voor niet alleen het verloop van de hele Nijmeegse geschiedenis vanaf het midden van de 12e eeuw, maar tevens tot op zekere hoogte voor die van heel Nederland, is vooral ook een toonbeeld van de verwevenheid die er in de middeleeuwen was tussen de Nederlanden en het Heilige Roomse Rijk, en is zelfs van enige betekenis geweest voor de tegenwoordige literaire canon van Nederland.
Ten slotte staan er volgens mij in de Etalage (die ik op zich al lang niet meer actief volg) nog steeds weinig artikelen over dergelijke (Nederlandse) historische bouwwerken (Slot Loevestein is nog het meest vergelijkbare thema in de Etalage wat ik zo weet te vinden; dit artikel over de Valkhofburcht heeft overigens reeds nú meer bronnen dan dat over Loevestein). Iets meer inhoudelijk evenwicht in de Etalage lijkt dus ook al (veel) langer gewenst.
Een Etalage-nominatie zal ik vermoedelijk niet zelf gaan doen (dit is mede omdat ik door een arbcom-maatregel slechts beperkt kan overleggen en dus ook niet goed kan reageren op commentaar), maar heel misschien wil iemand anders die dit artikel geschikt genoeg acht dit namens mij doen. Ik meld dan nu ook bij deze maar alvast dat ik in dat geval zelf niet zal meestemmen i.v.m. persoonlijke betrokkenheid/belangenverstrengeling. De Wikischim (overleg) 19 feb 2026 20:40 (CET)
- Wat betreft die afbeelding, die staat hier op Commons. Op het eerste oog ziet het er als een interessant artikel uit, ik zal de komende week de tijd nemen om het in zijn geheel door te nemen en waar nodig feedbackpunten aan te leveren. Mathijsloo (overleg) 22 feb 2026 21:26 (CET)
- Zoals hieronder ook al genoemd, zie Help:Gebruik_van_bestanden#Miniatuur_herschalen voor een correctere manier van herschalen. Daarnaast staat er soms wel en soms niet een spaties naast het streepje tussen jaren Dajasj (overleg) 9 mrt 2026 14:26 (CET)
- Een goed en imo volledig artikel. Problematisch is de overlap met verschillende andere artikelen, maar dit wordt goed opgelost door de interne doorverwijzingen. Enkele kleine puntjes (interpuctie, spatiegebruik) heb ik net zelf aangepakt. Ik heb enkele opmerkingen en vragen opgelijst:
- 1. "de gedenktekst omstreeks het begin van de 13e eeuw moet zijn opgesteld, in opdracht van de keizerlijke hofhouding. " Dit is na de dood van Frederik Barbarossa. Hierna wordt Barbarossa echter genoemd als opsteller/opdrachtgever van de tekst.
- 2. "Vanaf 1166" Waarom dat jaartal dat verder niet in de tekst wordt genoemd, wel 1161 en 1165?
- 3. "Eleonora bracht (volgens een verhaal dat is opgetekend door Hendrik van Herford) in 1443 een nieuw bezoek aan de stad." Verkeerde eeuw.
- 4. Vanaf 2000: "het College van B & W" - zou ik voluit schrijven (afkorting is trouwens in België onbekend)
- 5. Nog relatief veel rode links. Maar daar heb ik begrip voor. Het lijkt om onderwerpen die zelf weinig verband hebben met de burcht en dus misschien minder in de interessesfeer liggen. Dan zou ik er nog eens over gaan om te kijken of de onderwerpen op zich E-waardig genoeg zijn om een (rode) link te verdienen. Johanraymond (overleg) 29 mrt 2026 11:08 (CEST)
Dit artikel is in 2012 door ondergetekende aangemaakt en in de jaren daarna regelmatig bijgewerkt en uitgebreid. In de aanloop naar een etalagenominatie hoop ik van anderen te horen wat men ervan vindt en wat er aan verbeterd kan worden. Dank + groet, kleon3 (overleg) 23 jan 2026 15:02 (CET)
- Ik focus me op wat kleine verbeterpunten. Allereerst de afbeeldingen. Het is wenselijk om 'rechtop' te gebruiken (zie Help:Gebruik_van_bestanden#Miniatuur_herschalen), en niet specifieke pixels. Maar ik zie sowieso niet echt reden om ze zo klein te doen, het is het mooiste als het gelijk is aan de infoboxbreedte. {{Afbeelding combi}} lijkt verder wel leuk, maar werkt niet goed op mobiel en kan dus beter vermeden worden. Ik zie zo snel dat je ergens schrijft "zie afbeelding hiernaast", maar dat werkt evenmin op mobiel. Ook nog waard naar alttekst te kijken.
- Linken - in een voetnoot - naar Wikidata is wel ongebruikelijk. Ik zou dan {{ill}} overwegen. Aardig wat alinea's zijn denk ik wel te lang. Verwijzen naar andere secties is ook ongewenst, omdat we er "vanuitgaan" dat men het hele artikel leest. Dajasj (overleg) 23 jan 2026 21:24 (CET)
- Dank je, Dajasj voor je interesse en opmerkingen.
- Over het formaat en het bundelen van afbeeldingen: ik heb verschillende methoden uitgeprobeerd en denk dat dit het beste werkt voor dit artikel. Er zijn veel afbeeldingen en ik wilde ze zo dicht mogelijk bij de tekst houden. Dat lukt niet door ze te 'ontbundelen' en elke afbeelding op infoboxbreedte te tonen. In dat geval zou er voor minimaal de helft van de afbeeldingen geen plaats zijn (tenzij in een horizontale galerij, waar er al vrij veel van zijn). Voor mobileview maakt het niet uit, maar voor desktopview wel. Dat {{Afbeelding combi}} niet in mobileview zou werken is mij niet bekend. De verwijzingen "zie afbeelding hiernaast" zijn inderdaad weinig zinvol en inmiddels verwijderd. Altteksten zijn nu ook toegevoegd.
- Het probleem met de wikidatalinks zal binnenkort opgelost zijn. Van de drie links heb ik er al één verwijderd, na het aanmaken van het artikel Peter Soltykoff. Dat zal de komende dagen ook met de twee andere links gebeuren.
- Welke alinea's vind je te lang en waarom? Staat er informatie in die niet encyclopedisch is? Of teveel doublures? Ik zag dat er onder 'Geschiedenis' wel wat herhalingen stonden. Dat is nu aangepast. De paragraaf 'Kunsthistorisch analyse' vind ik ook wel aan de lange kant. Ik zal kijken of daar een deel van weg kan, of naar noten verplaatst kan worden.
- Ik heb de paragraaf 'Kunsthistorische analyse' wat ingekort en van tussenkopjes voorzien. Hopelijk is daarmee de leesbaarheid verbeterd. kleon3 (overleg) 31 jan 2026 11:49 (CET)
- Wat betreft je laatste opmerking, ik denk dat niet veel mensen een uitgebreid artikel als dit in z'n geheel zullen lezen. Ik vermoed eerder dat men de inleiding en de infobox zal bekijken en misschien nog één of twee paragrafen. Iemand die in middeleeuwse geschiedenis is geïnteresseerd zal dan misschien de geschiedenisparagraaf lezen. Iemand die toevallig bij de Noodkist in de Sint-Servaaskerk staat, of bij de pendanten in het museum in Brussel, zal misschien geïnteresseerd zijn in de kunsthistorische beschrijving van die voorwerpen. Om die reden lijken mij die spaarzame verwijzingen naar andere paragrafen toch wel handig.
- Groet, kleon3 (overleg) 24 jan 2026 18:49 (CET)
- Afbeelding combi werkt inderdaad wel op mobiel, maar de formatting ervan is niet altijd fraai. Ik kan je aanraden hier (of in het vervolg) het sjabloon Afbeelding multi te gebruiken, die biedt dezelfde functionaliteiten maar is veel flexibeler en heeft een vernieuwde architectuur waardoor op alle devices de alignment en lijnhoogtes zo goed mogelijk worden weergegeven. TheBartgry (overleg) 25 jan 2026 12:32 (CET)
- Kleine moeite,
Uitgevoerd, kleon3 (overleg) 25 jan 2026 17:59 (CET)
- Kleine moeite,
- Afbeelding combi werkt inderdaad wel op mobiel, maar de formatting ervan is niet altijd fraai. Ik kan je aanraden hier (of in het vervolg) het sjabloon Afbeelding multi te gebruiken, die biedt dezelfde functionaliteiten maar is veel flexibeler en heeft een vernieuwde architectuur waardoor op alle devices de alignment en lijnhoogtes zo goed mogelijk worden weergegeven. TheBartgry (overleg) 25 jan 2026 12:32 (CET)
- Wat een mooi uitgewerkt artikel! Om meteen over de Inleiding te beginnen. Daar wordt mij nog niet voldoende duidelijk waarom de Noodkist aan zijn naam is gekomen. Wat voor nood? Oorlogsnood, hongersnood, alle soorten nood? En waarom werd dat dan precies gedaan? Met andere woorden: hoe kwam deze processietraditie tot stand? Ik denk dat het sowieso een goed idee is om de Inleiding wat meer body te geven met wat informatie over de geschiedenis en kunsthistorische betekenis, vandaar dat ik de informatie uit de verklarende noot had bevrijd naar de hoofdtekst. Daarbij kun je denken aan wat (meer) informatie over materiaal en vormgeving, iconografie, liturgische en sociale functie, en de continuïteit van de traditie naar het heden. TheBartgry (overleg) 24 jan 2026 19:34 (CET)
- Hoi TheBartgry, dank voor het compliment! Gelukkig heb je geen aanstoot genomen aan mijn terugdraaiingen. Je hebt wel een punt. Die inleiding mag zeker wat meer body krijgen en zo'n noot in de inleiding is niet bepaald fraai. Ik ga er even over nadenken! kleon3 (overleg) 24 jan 2026 20:06 (CET)
- Zoiets? In elk geval substantiëler dan wat er eerst stond... kleon3 (overleg) 24 jan 2026 22:02 (CET)
- Dit is wat mij betreft zeker een verbetering. De overgang naar de onderliggende paragrafen is nu ook duidelijker geworden. TheBartgry (overleg) 25 jan 2026 12:03 (CET)
- Zoiets? In elk geval substantiëler dan wat er eerst stond... kleon3 (overleg) 24 jan 2026 22:02 (CET)
- Hoi TheBartgry, dank voor het compliment! Gelukkig heb je geen aanstoot genomen aan mijn terugdraaiingen. Je hebt wel een punt. Die inleiding mag zeker wat meer body krijgen en zo'n noot in de inleiding is niet bepaald fraai. Ik ga er even over nadenken! kleon3 (overleg) 24 jan 2026 20:06 (CET)
- Beste kleon3, ik heb net het artikel voor een gedeelte doorgenomen en ik zal vast later deze week nog verder lezen. Het is te zien dat in het artikel enorm veel tijd en moeite is gestoken, maar enige verbeteringen kunnen nog wel uitgevoerd worden. Zo viel het mij bijvoorbeeld op dat er her en der best lange zinnen in staan (de eerste zin van de tweede alinea telt 62 woorden) en het zou de leesbaarheid ten goede komen als diverse zinnen worden opgebroken, of dat sommige neveninformatie geschrapt wordt.
- Andere kleine punten van aandacht. In het geschiedenisgedeelte staat een rare zin: "Zie Heimo-atelier", de relevantie van deze zin is niet direct duidelijk en ik zou dat op een andere formuleren zodat het meer in de lopende tekst past. Daarnaast schrijf je in het laatste subkopje van geschiedenis: "een restauratie die door experts sterk werd bekritiseerd". Dit is een zin die vragen oproept en ik denk dat het zeker relevant voor de pagina is om te vertellen wat die kritiek was.
- Wellicht kom ik later terug met meer, succes alvast hiermee! Davizz (overleg) 24 jan 2026 22:56 (CET)
- Hallo Davizz, ook jij bedankt voor het meedenken! Ja, die lange zinnen, dat is wel een beetje een kwaal waar ik aan lijd. Ik heb de ergste eruit gehaald, althans in de paragraaf Geschiedenis. De rest komt nog. Zou fijn zijn als je de rest ook nog zou willen lezen.
- Heimo-atelier heb ik opgenomen in een zin, zoals je voorstelde. Met je opmerking over de kritiek op de restauratie heb ik niets gedaan. Dat staat toch vrij uitgebreid toegelicht in de bijbehorende voetnoot? Groet, kleon3 (overleg) 25 jan 2026 16:15 (CET)
- Ik had die verklarende noot over de restauratie denk ik over het hoofd gezien bij het lezen. Het kan een kwestie van smaak zijn, maar ik denk dat informatie over de onterecht verwijderde onderdelen wel een interessant voorbeeld zijn om in de hoofdtekst op te nemen. Ik zal later de rest van het artikel doornemen. Davizz (overleg) 26 jan 2026 20:00 (CET)
- Ik had die verklarende noot over de restauratie denk ik over het hoofd gezien bij het lezen. Het kan een kwestie van smaak zijn, maar ik denk dat informatie over de onterecht verwijderde onderdelen wel een interessant voorbeeld zijn om in de hoofdtekst op te nemen. Ik zal later de rest van het artikel doornemen. Davizz (overleg) 26 jan 2026 20:00 (CET)
Beste Kleon3 Je hebt er weer een uitgebreid artikel van gemaakt, zoals we van je gewend zijn. Enkele opmerkingen:
- In de aanhef zou ik schrijven dat de kern van de kist van eikenhout is. De tweede zin in de aanhef gaat over de pendanten, maar de vermelding ervan lijkt me te vroeg.
- De site van de Sint-Servaasbasiliek geeft Servatiusschrijn als naam. De term 'Noodkist' is volgens die site een populaire benaming. () Waarom heb je dat niet overgenomen? In het hele lemma komt de naam Servatiusschrijn niet voor.
- Eerst schrijf je in de aanhef dat het de reliekschrijn van Sint-Servaas is, vervolgens pas verderop dat het ook relieken van bisschop Martinus van Tongeren bevat. Dat komt mij te laat.
- Volgens de infobox is de kist 174 cm lang, volgens de lopende tekst 175 cm. Volgens de infobox is de breedte 44-49 cm en volgens de lopende tekst 41 cm.
- Volgens de site van de kerk bevinden zich in het schrijn nog steeds de relieken van Monulfus en Gondulfus. Volgens jou niet meer. Wie heeft gelijk? Of is er geen consensus?
- 'Middeleeuwen' en 'middeleeuwen'
- 'Twaalfde eeuw' en '12e eeuw', 'dertiende eeuw', 'veertiende eeuw' en '13e/14e eeuw', 'tiende eeuw', 'elfde eeuw' en '10e/11e eeuw' (er is misschien meer).
mvg. HT (overleg) 26 jan 2026 20:49 (CET)
- Dag HT, leuk dat je het artikel hebt doorgenomen en bedankt voor de tips. Ik loop er even puntsgewijs doorheen:
- In de aanhef zou ik schrijven dat de kern van de kist van eikenhout is.
Uitgevoerd De tweede zin in de aanhef gaat over de pendanten, maar de vermelding ervan lijkt me te vroeg.
- De pendanten komen uitgebreid aan bod in het artikel. Lijkt mij logisch dat hun relatie met de Noodkist meteen duidelijk wordt. Het idee achter de inleiding was: 1e alinea: definitie (wat? waar? wanneer?); 2e alinea: religieuze betekenis; 3e alinea: kunsthistorische betekenis.
- Ik heb die eerste alinea van de inleiding iets aangepast. Daardoor zijn de eerste zin (over de Noodkist) en de tweede (over de pendanten) meer in balans, denk ik. kleon3 (overleg) 31 jan 2026 11:49 (CET)
- De pendanten komen uitgebreid aan bod in het artikel. Lijkt mij logisch dat hun relatie met de Noodkist meteen duidelijk wordt. Het idee achter de inleiding was: 1e alinea: definitie (wat? waar? wanneer?); 2e alinea: religieuze betekenis; 3e alinea: kunsthistorische betekenis.
- De site van de Sint-Servaasbasiliek geeft Servatiusschrijn als naam. De term 'Noodkist' is volgens die site een populaire benaming. Waarom heb je dat niet overgenomen? In het hele lemma komt de naam Servatiusschrijn niet voor.
Uitgevoerd
- 'Noodkist' is de benaming die in de Nederlandstalige vakliteratuur het meest wordt gebruikt, ook in een populaire reisgids als Capitool. Het lemma in de Historische Encyclopedie Maastricht heet eveneens zo. 'Servatiusschrijn' komt op mij nogal belegen over. Renate Kroos, de auteur van het Duitstalige standaardwerk over de Noodkist, heeft het meestal over "der Servatius-Schrein". Misschien daarom heeft de schrijver van het stukje op de site van de kerk voor die naam gekozen?
- Bij nader inzien toch toegevoegd.
- 'Noodkist' is de benaming die in de Nederlandstalige vakliteratuur het meest wordt gebruikt, ook in een populaire reisgids als Capitool. Het lemma in de Historische Encyclopedie Maastricht heet eveneens zo. 'Servatiusschrijn' komt op mij nogal belegen over. Renate Kroos, de auteur van het Duitstalige standaardwerk over de Noodkist, heeft het meestal over "der Servatius-Schrein". Misschien daarom heeft de schrijver van het stukje op de site van de kerk voor die naam gekozen?
- In de aanhef zou ik schrijven dat de kern van de kist van eikenhout is.
- Dank voor je snelle antwoord. Ik ben er nog even ingedoken en het lijkt dat 'Servatiusschrijn' (inmiddels) de formele naam is. Ik kwam het al tegen in De Maasgouw van 1977, deel 3/4, een artikel overigens ook door Renate Kroos geschreven. Maar ik zie die naam ook in veel andere publicaties, waarbij aangegeven wordt dat 'Noodkist' de bijnaam is (hier). Het lemma geeft evenwel - zo lijkt het - 'Noodkist' als officiële naam. Voor dat gegeven heb ik zelf nog geen goede bron gezien. Enkele maanden geleden zag ik een dikke pil over de St. Servaas op een boekenmarkt liggen, voor een habbekrats. Ik heb het niet gekocht, omdat ik ervan uitging dat ik het voorlopig toch niet zou gaan lezen :) mvg. HT (overleg) 8 feb 2026 10:43 (CET)
- Ik ben het niet helemaal met je eens, HT. 'Noodkist' is de meer gangbare benaming (je kunt op Google ook op 'Noodkist' zoeken), 'Servatiusschrijn' en 'Reliekschrijn van Sint-Servaas' zijn meer omschrijvingen. Ik zou het geen officiële benaming willen noemen (wie zou dat moeten bepalen?). Op de website van de Sint-Servaasbasiliek is het inmiddels aangepast door de conservator van de schatkamer (niet op mijn verzoek). Er staat nu: "De 'Noodkist' (Schrijn van Sint Servaas)".
- Een dikke pil over de Sint-Servaas? Als het Duitstalig was, moet het wel bijna Kroos zijn geweest (groene stofomslag, 500 pagina's op groot formaat). Zij was zo erudiet dat ze het niet nodig achtte Latijnse, Franse en ook Nederlandse citaten te vertalen. Geen boek waar je lekker mee wegkruipt in een hoekje.
- Groet! kleon3 (overleg) 8 feb 2026 12:22 (CET)
- Je vroeg om een goede bron. Elizabeth den Hartog misschien? Vrijwel alles wat ze over Maastricht en de romaanse beeldhouwkunst heeft geschreven is in het Engels. Zo ook het 573 pagina's tellende Romanesque Sculpture in Maastricht uit 2002. Op pagina 347-349 maakt ze een vergelijking tussen het Bergportaal en de Noodkist. De eerste keer dat ze het schrijn noemt, heeft ze het over "the 'Noodkist' of St Servatius (i.e. the reliquary shrine of St Servatius)". Daarna vermeldt ze het schrijn nog dertien keer, telkens als "Noodkist", inclusief tweemaal in onderschriften bij afbeeldingen. In de index van het boek is het schrijn opgenomen onder de noemer "Noodkist of St Servatius 150, 174, 291, 347-349". kleon3 (overleg) 8 feb 2026 13:26 (CET)
- (na bwc) Dank voor je opzoekwerk. In de citaten die je geeft van Den Hartog en sintservaas.nl staat Noodkist tussen enkelvoudige aanhalingstekens, waarmee aangegeven wordt dat het niet de echte naam is. Overigens zie ik op sintservaas.nl nog staan: "De relieken van Sint Servaas worden bewaard in het Servatiusschrijn, dat in Maastricht de bijnaam 'Noodkist' heeft.", waarbij die enkelvoudige aanhalingstekens weer terugkeren (hier). Op die site staat ook nog: "Het Servatiusschrijn, sinds de middeleeuwen bekend als de 'Noodkist' ", met opnieuw de aanhalingstekens die bij Servatiusschrijn ontbreken. (hier). De Servaaslegende die in de twaalfde eeuw door Hendrik van Veldeke uit het Latijn vertaald is, heeft het alleen over een schrijn, niet over een kist. (hier). Ook de site van Limburgs Erfgoed houdt het op Servatiusschrijn, waarbij bij Noodkist alleen links een enkelvoudig aanhalingsteken geplaatst is; de rechter lijkt te zijn vergeten. (hier). En natuurlijk Renate Kloos houdt het op Servatiusschrijn. mvg. HT (overleg) 8 feb 2026 14:09 (CET)
- Ik vond ook nog een Nederlandstalige bron, eveneens van Den Hartog. Ze schreef in 2015 het hoofdstuk 'Kunst en cultuur van 800 tot in de vroege dertiende eeuw' in het eerste deel van het driedelige Limburg. Een geschiedenis (ISBN 9789081960229). Haar openingszin onder het kopje 'De cultus van Sint-Servaas': "Omstreeks 1160/1170 werd de cultus van Sint-Servaas in Maastricht geïntensiveerd en startte men het werk aan een nieuwe vergulde schrijn voor de heilige, tegenwoordig aangeduid als Noodkist." (p. 300). kleon3 (overleg) 8 feb 2026 14:15 (CET)
- Ik denk dat we kunnen concluderen dat voor beide benamingen wat te zeggen valt (eigenlijk meer dan twee, want behalve 'Servatiusschrijn' kom je ook 'Sint-Servatiusschrijn', 'schrijn van Sint-Servaas', ed. tegen). Met je stelling dat de aanhalingstekens aangeven dat het niet de echte naam is, ben ik het niet eens. Zie o.a. Den Hartog. Wat Kroos betreft: je zou ook kunnen zeggen dat de vertaler van haar artikel in De Maasgouw heeft gekozen voor Servatiusschrijn, omdat dat de letterlijke vertaling is van "Servatiusschrein". kleon3 (overleg) 8 feb 2026 14:31 (CET)
- In de Nederlandstalige bronnen staat 'Noodkist' zelden tussen aanhalingstekens. Den Hartog deed dat in haar Engelstalige werk natuurlijk wel. Hier nog een paar bronnen voor 'Noodkist', vrijwel altijd zonder aanhalingstekens:
- Th.J. van Rensch (1981): St. Servaaskerk I. Deel I: de kerk en de mensen. Maastrichts Silhouet nr. 6. Stichting Historische Reeks Maastricht. ISBN 90-70356-04-X (pp. 41, 45)
- A.M. Koldeweij en P.M.L. van Vlijmen (red.) (1985): Schatkamers uit het Zuiden. Rijksmuseum Het Catharijneconvent, Utrecht. ISBN 9071240029 (p. 15, p. 68: 'noodkistprocessie')
- Aart Mekking (1986): De Sint-Servaaskerk te Maastricht. Bijdragen tot de kennis van de symboliek en de geschiedenis van de bouwdelen en de bouwsculptuur tot ca. 1200 (proefschrift, bewerkt). Clavis Kunsthistorische Monografieën, deel II. De Walburg Pers, Zutphen. ISBN 906011-339-X (o.a. pp. 41-42, 383)
- Elizabeth den Hartog (2003): De weg naar het paradijs. Romaans Maastricht in beeld (tentoonstellingscatalogus Bonnefantenmuseum) [Vierkant Maastricht #38]. Stichting Historische Reeks Maastricht, Maastricht. ISBN 90-5842-015-9 (inleiding, p. X)
- R. de la Haye (red.) (2006): Sint Servaas volgens Jocundus. Het Leven en de Wonderen van Sint Servaas door de priester Jocundus [Vierkant Maastricht #41]. Stichting Historische Reeks Maastricht, Maastricht. ISBN 90-5842-028-0 (p. 180)
- G. Janssen, L. Spronck, P. te Poel, H. op den Kamp (red.) (2007): TimmersWerk. Prof. dr. Timmersstichting, Sittard. ISBN 9879080530539 (p. 113 e.v.)
- En de eerder genoemde:
- P.J.H. Ubachs en I.M.H. Evers (2005): Historische Encyclopedie Maastricht. Walburg Pers, Zutphen / RHCL, Maastricht. ISBN 90-5730-399-X (p. 375: 'Noodkist' en 'Noodkistrede')
- G. Harmans (2001): Capitool Reisgidsen: Maastricht & Zuid-Limburg. Van Reemst Uitg./Unieboek bv, Houten. ISBN 90-410-1847-6 (pp. 54-55: 'Noodkist' en 'Kindernoodkist')
- Wellicht ten overvloede: sommige van deze auteurs gebruiken ook andere aanduidingen voor de Noodkist. Groet, kleon3 (overleg) 8 feb 2026 15:37 (CET)
- In de Nederlandstalige bronnen staat 'Noodkist' zelden tussen aanhalingstekens. Den Hartog deed dat in haar Engelstalige werk natuurlijk wel. Hier nog een paar bronnen voor 'Noodkist', vrijwel altijd zonder aanhalingstekens:
- Ik denk dat we kunnen concluderen dat voor beide benamingen wat te zeggen valt (eigenlijk meer dan twee, want behalve 'Servatiusschrijn' kom je ook 'Sint-Servatiusschrijn', 'schrijn van Sint-Servaas', ed. tegen). Met je stelling dat de aanhalingstekens aangeven dat het niet de echte naam is, ben ik het niet eens. Zie o.a. Den Hartog. Wat Kroos betreft: je zou ook kunnen zeggen dat de vertaler van haar artikel in De Maasgouw heeft gekozen voor Servatiusschrijn, omdat dat de letterlijke vertaling is van "Servatiusschrein". kleon3 (overleg) 8 feb 2026 14:31 (CET)
- Ik vond ook nog een Nederlandstalige bron, eveneens van Den Hartog. Ze schreef in 2015 het hoofdstuk 'Kunst en cultuur van 800 tot in de vroege dertiende eeuw' in het eerste deel van het driedelige Limburg. Een geschiedenis (ISBN 9789081960229). Haar openingszin onder het kopje 'De cultus van Sint-Servaas': "Omstreeks 1160/1170 werd de cultus van Sint-Servaas in Maastricht geïntensiveerd en startte men het werk aan een nieuwe vergulde schrijn voor de heilige, tegenwoordig aangeduid als Noodkist." (p. 300). kleon3 (overleg) 8 feb 2026 14:15 (CET)
- Of het nu Noodkist of Servatiusschrijn moet heten, laten we dat even in het midden laten, maar je noemt het 181 keer Noodkist en 1 keer Servatiusschrijn. Wat meer variatie zou denk ik sowieso beter zijn. De naam Noodkist kwam in zwang toen ze met de schrijn de straat opgingen. Vroegste vermelding van naam en rondgang is volgens jou in de late middeleeuwen; 1409 voor de rondgang met de schrijn en 1405 voor de benameing Noodkist. De naam Noodkist wordt echter al in eerdere periodes door jou zo genoemd. Dan lijkt het mij een anachronisme en kan er wat mij betreft beter Servatiusschrijn komen te staan of iets in die richting. Ik vond trouwens nog een naam voor de schrijn in de Historische encyclopedie Maastricht uit 2005, p. 375. Daar staat dat het ook ferretrum pontificum (het schrijn der bisschoppen) genoemd werd. Als dat zo is, lijkt mij dat best aardig om te vermelden. Een doorverwijzing van de term Servatiusschrijn naar dit lemma lijkt mij daarnaast toch ook toepasselijk. mvg. HT (overleg) 8 feb 2026 19:25 (CET)
- Ja, inderdaad, wat meer variatie kan geen kwaad. Ik heb een heleboel noodkisten vervangen door schrijnen, meestal 'het schrijn', soms ook 'het schrijn van Sint-Servaas', enkele keren zelfs 'Servatiusschrijn' ;) Dat anachronisme zie ik niet zo. Je kunt toch ook zeggen dat de Nachtwacht oorspronkelijk in de Kloveniersdoelen hing (ook al werd dat schilderij toen niet zo genoemd)? Ferretrum pontificum heb ik uitgezocht en toegvoegd. Goeie vondst. Goed om te weten dat jij de HEM hebt! kleon3 (overleg) 9 feb 2026 21:43 (CET)
- Eerst schrijf je in de aanhef dat het de reliekschrijn van Sint-Servaas is, vervolgens pas verderop dat het ook relieken van bisschop Martinus van Tongeren bevat. Dat komt mij te laat.
- De relieken van Martinus stonden in de inleiding eerst in een noot vermeld, maar zijn op verzoek in de hoofdtekst opgenomen. De betekenis ervan is gering, zowel religieus (er bestaat geen Martinusdevotie) als kunsthistorisch (Martinus wordt nergens op het schrijn genoemd of afgebeeld). Het is echt in alle opzichten het schrijn van Sint-Servaas.
- Volgens de infobox is de kist 174 cm lang, volgens de lopende tekst 175 cm. Volgens de infobox is de breedte 44-49 cm en volgens de lopende tekst 41 cm.
Uitgevoerd
- Goed opgemerkt. Verschillende auteurs geven verschillende maten en die 41 cm is een fout van mij. Ik heb nu consequent voor Kroos gekozen (en nader gepreciseerd in de paragraaf Beschrijving). Zij heeft zich tenslotte het langst met het schrijn beziggehouden.
- Volgens de site van de kerk bevinden zich in het schrijn nog steeds de relieken van Monulfus en Gondulfus. Volgens jou niet meer. Wie heeft gelijk? Of is er geen consensus?
- Tja, tenzij ik iets gemist heb, is het schrijn in 1984 voor het laatst geopend, toen er een reliek van Sint-Servaas werd bijgeplaatst. Dat betekent dat zich nu zes reliekenpakketjes in de Noodkist bevinden: vijf van Servaas; een van Martinus. Relieken van Monulfus en Gondulfus zijn daar nooit bij geweest. Wel in de Brusselse pendanten (tot 1846), later waarschijnlijk overgeplaatst in het neoromaanse reliekschrijn. Zie noot 44. Kunnen we de site van de kerk nog serieus nemen? Ik ga het wel navragen bij mijn Maastrichtse contacten.
- Inmiddels van twee separate bronnen in Maastricht, beiden betrouwbaar en welingelicht, bevestigd gekregen dat de Noodkist geen relieken van Monulfus en Gondulfus bevat. De site wordt hopelijk binnenkort aangepast. kleon3 (overleg) 29 jan 2026 23:17 (CET)
- Tja, tenzij ik iets gemist heb, is het schrijn in 1984 voor het laatst geopend, toen er een reliek van Sint-Servaas werd bijgeplaatst. Dat betekent dat zich nu zes reliekenpakketjes in de Noodkist bevinden: vijf van Servaas; een van Martinus. Relieken van Monulfus en Gondulfus zijn daar nooit bij geweest. Wel in de Brusselse pendanten (tot 1846), later waarschijnlijk overgeplaatst in het neoromaanse reliekschrijn. Zie noot 44. Kunnen we de site van de kerk nog serieus nemen? Ik ga het wel navragen bij mijn Maastrichtse contacten.
- 'Middeleeuwen' en 'middeleeuwen'
Uitgevoerd - 'Twaalfde eeuw' en '12e eeuw', 'dertiende eeuw', 'veertiende eeuw' en '13e/14e eeuw', 'tiende eeuw', 'elfde eeuw' en '10e/11e eeuw' (er is misschien meer).
Uitgevoerd
- Getallen onder de 21 schrijf ik in principe voluit in de lopende tekst. Een uitzondering heb ik gemaakt voor paragraaftitels, onderschriften bij afbeeldingen en beschrijvingen tussen haakjes. Een paragraaftitel als '20e en 21e eeuw: voorwerp van devotie en kunstschat' en een tussen haakjes geplaatste opmerking als '(Turkmenistan, 13e/14e eeuw)' zou anders al gauw te lang worden, vind ik. Is dat acceptabel?
- Groet, kleon3 (overleg) 27 jan 2026 10:46 (CET)
- Consistentie lijkt mij hier iets belangrijker. Het is een beetje vreemd om een woord in een Etalage-artikel op twee verschillende manieren te schrijven. Je zou van '13e/14e eeuw' 'dertiende of veertiende eeuw' kunnen maken, hetzelfde bij '10e/11e eeuw'. Er is trouwens ook nog een tussenkopje met daarin '19e eeuw'. mvg. HT (overleg) 12 feb 2026 09:19 (CET)
- 100% consistentie bestaat volgens mij niet. Er moet soms een keuze gemaakt worden. Jouw voorstel levert de volgende koppen op: "Negentiende eeuw: herleving Sint-Servaasdevotie" en "Twintigste en 21e eeuw: voorwerp van devotie en kunstschat". Ik vind dat voor een kop aan de lange kant en in het laatste geval ook niet mooi. De noot zou volgens jou als volgt moeten worden uitgeschreven: "Andere bijzondere stoffen uit de Noodkist zijn: de zgn. dioscurenstof (Byzantijns, zevende of achtste eeuw), de leeuwenstof (Centraal-Azië, tiende of elfde eeuw), een met gouddraad gestikte beurs (Turkmenistan, dertiende of veertiende eeuw) en diverse middeleeuwse linnenweefsels." Let wel: we hebben het over een toevoeging tussen haakjes in een noot, niet over de lopende tekst. Het streven naar consistentie levert in dit geval in mijn ogen een krampachtig stukje tekst op. Het is zeker geen halszaak en ik verander het graag als men vindt dat het zo moet. Zijn er anderen die hier een mening over hebben? kleon3 (overleg) 12 feb 2026 12:04 (CET)
- Consistentie in in een artikel vind ik belangrijk, ook voor het schrijven van getallen. Het voorbeeld van het kopje "Twintigste en 21e eeuw" is idd krampachtig en lelijk, ik ben er voorstander van om in dit geval ook 21 uit schrijven: "Twintigste en eenentwintigste eeuw". Sylhouet contact 12 feb 2026 12:46 (CET)
- Prima. Bij deze aangepast. kleon3 (overleg) 12 feb 2026 13:09 (CET)
- Consistentie in in een artikel vind ik belangrijk, ook voor het schrijven van getallen. Het voorbeeld van het kopje "Twintigste en 21e eeuw" is idd krampachtig en lelijk, ik ben er voorstander van om in dit geval ook 21 uit schrijven: "Twintigste en eenentwintigste eeuw". Sylhouet contact 12 feb 2026 12:46 (CET)
- 100% consistentie bestaat volgens mij niet. Er moet soms een keuze gemaakt worden. Jouw voorstel levert de volgende koppen op: "Negentiende eeuw: herleving Sint-Servaasdevotie" en "Twintigste en 21e eeuw: voorwerp van devotie en kunstschat". Ik vind dat voor een kop aan de lange kant en in het laatste geval ook niet mooi. De noot zou volgens jou als volgt moeten worden uitgeschreven: "Andere bijzondere stoffen uit de Noodkist zijn: de zgn. dioscurenstof (Byzantijns, zevende of achtste eeuw), de leeuwenstof (Centraal-Azië, tiende of elfde eeuw), een met gouddraad gestikte beurs (Turkmenistan, dertiende of veertiende eeuw) en diverse middeleeuwse linnenweefsels." Let wel: we hebben het over een toevoeging tussen haakjes in een noot, niet over de lopende tekst. Het streven naar consistentie levert in dit geval in mijn ogen een krampachtig stukje tekst op. Het is zeker geen halszaak en ik verander het graag als men vindt dat het zo moet. Zijn er anderen die hier een mening over hebben? kleon3 (overleg) 12 feb 2026 12:04 (CET)
- Consistentie lijkt mij hier iets belangrijker. Het is een beetje vreemd om een woord in een Etalage-artikel op twee verschillende manieren te schrijven. Je zou van '13e/14e eeuw' 'dertiende of veertiende eeuw' kunnen maken, hetzelfde bij '10e/11e eeuw'. Er is trouwens ook nog een tussenkopje met daarin '19e eeuw'. mvg. HT (overleg) 12 feb 2026 09:19 (CET)
Wat een huzarenstukje weer, Kleon3. Ik ben best een beetje thuis in Maastricht, maar ik leer met jouw bijdragen altijd weer bij. Ik heb wel een beetje moeite met het gebruik van het verbindingsstreepje in Sint-Servaas. Ik meen dat een dergelijk streepje niet wordt gebruikt bij het vermelden van de heilige en zijn attributen: Sint Servaas, de staf van Sint Servaas, etc. Het moet wel worden toegepast bij samenstellingen: St.-Servaaskerk, St.-Servaaskapittel, St.-Servaasverering (maar: de verering van Sint Servaas, want het gaat om de heilige zelf). Die fout met het verbindingsstreepje wordt vaak gemaakt, maar misschien kun je dat hier trugdraaien? 19Clio46 (overleg) 27 jan 2026 15:32 (CET)
- Dank je voor het compliment, 19Clio46! Ik heb nog even opgezocht hoe het zit met het koppelteken bij Sint-Servaas. Volgens onzetaal.nl hoort het er wel tussen te staan. Uitzonderingen zijn toponiemen en straatnamen. Groet, kleon3 (overleg) 29 jan 2026 23:30 (CET)
Beste Kleon3, Een aangename verrassing om jou weer te zien verschijnen op de Review-pagina. Leuk dat je deze keer weer terugkeert naar Maastricht, een schier onuitputtelijke bron voor jou. En terecht, de stad heeft een rijke geschiedenis. (Even tussendoor: het Servaaskapittel was in de tijd dat de Noodkist tot stand kwam in het bezit van vier hoeven in Lieshout, mijn woonplaats.) Je hebt met de Noodkist weer een interessant onderwerp gekozen dat de Etalage zal verrijken. Mijn complimenten voor het resultaat van je uitzoekwerk, het artikel geeft veel interessante informatie over een katholiek verleden en over kerkelijke kunst, met fraaie afbeeldingen. Mede door het kunstjargon leest het echter soms wat moeilijk. Ik vond het bijvoorbeeld aanvankelijk verwarrend dat het woord gevelstuk blijk te doelen op de voorkant van de kist en dat reliekgevel verwijst naar de pendanten. Je zou de leesbaarheid naar mijn mening kunnen verbeteren door het woord reliekgevel alleen te gebruiken in het hoofdstuk Noodkistpendanten waar het meteen wordt verduidelijkt in een noot, en door in het hoofdstuk Beschrijving Noodkist de buitenzijden van de kist uitgebreider te beschrijven. Suggestie voor dat laatste: zie hier.
Wordt vervolgd. Met vriendelijke groet, Sylhouet contact 3 feb 2026 20:23 (CET)
- Dag Sylhouet, ook jij bedankt voor je commentaar (en compliment). Ik worstel inderdaad hier en daar met de juiste terminologie. Een van de oorzaken is dat de meest gebruikte bronnen (Kroos en Ahsmann) niet in het Nederlands zijn. Maar jouw suggestie snijdt hout. Ik heb de herschreven alinea overgenomen en waar mogelijk ook het onduidelijke 'zijgevel' vervangen door 'lange zijde'.
- Over die band tussen Lieshout en het Servaaskapittel: ik weet niet hoe ver jouw familiegeschiedenis teruggaat in Lieshout, maar het zou goed kunnen dat jouw voorouders met hun cijnzen hebben meebetaald aan de Noodkist (net als de mijne waarschijnlijk).
- Groet, kleon3 (overleg) 3 feb 2026 23:10 (CET)
- Fijn dat je mijn suggestie goed vond. Mijn eerste advies, om het woord reliekgevel alleen te gebruiken in het hoofdstuk Noodkistpendanten, heb je niet opgevolgd en ook niet becommentarieerd. Is het aan je aandacht ontsnapt? Iets anders, ik vind ook het gebruik van het woord traditie verwarrend. Twee maal gebruik je het in de betekenis van een gebruik of gewoonte die van de ene generatie op de andere wordt doorgegeven (zie traditie), en vier maal in de betekenis van mondelinge overlevering (zie orale traditie), zonder het onderscheid aan te geven. Het zou nmm de leesbaarheid vergroten als je op plaatsen waar het de tweede betekenis heeft, de term overlevering gebruikt dan wel legende of eventueel orale traditie. Overigens, een keer staat er 'rooms-katholieke traditie'. Dat heb ik enige tijd geleden gelinkt naar Apostolische traditie, ten onrechte denk ik achteraf.
Nog een punt van aandacht is de historische betrouwbaarheid. Ik denk dat het aanbeveling verdient om een duidelijk onderscheid te maken tussen informatie die historisch verantwoord is en informatie die berust op overlevering. In het hoofdstuk 'Voor 1160: graf en relieken van Sint-Servaas' bijvoorbeeld komt dat verschil niet duidelijk uit de verf. Je zou het kunnen beginnen met een soort disclaimer en de rest van de tekst daarop af kunnen stemmen. Voor een suggestie voor de disclaimer: zie hier.
Nog een opmerking: in het stukje Edelsmeedtechnieken komt de Paulusmeester enigszins uit de lucht vallen en wordt hij vergeleken met een niet genoemde. Je zou de betreffende paragraaf uit kunnen breiden en daarbij ook de Petrusmeester kunnen introduceren.
Wordt vervolgd, Sylhouet contact 8 feb 2026 21:40 (CET)
- Fijn dat je mijn suggestie goed vond. Mijn eerste advies, om het woord reliekgevel alleen te gebruiken in het hoofdstuk Noodkistpendanten, heb je niet opgevolgd en ook niet becommentarieerd. Is het aan je aandacht ontsnapt? Iets anders, ik vind ook het gebruik van het woord traditie verwarrend. Twee maal gebruik je het in de betekenis van een gebruik of gewoonte die van de ene generatie op de andere wordt doorgegeven (zie traditie), en vier maal in de betekenis van mondelinge overlevering (zie orale traditie), zonder het onderscheid aan te geven. Het zou nmm de leesbaarheid vergroten als je op plaatsen waar het de tweede betekenis heeft, de term overlevering gebruikt dan wel legende of eventueel orale traditie. Overigens, een keer staat er 'rooms-katholieke traditie'. Dat heb ik enige tijd geleden gelinkt naar Apostolische traditie, ten onrechte denk ik achteraf.
- Ik had inderdaad niet begrepen dat je 'reliekgevel' helemaal weg wilde hebben, met uitzondering van het hoofdstuk Noodkistpendanten. Eigenlijk ben ik het daar ook niet mee eens. Binnen de tak van de kunstgeschiedenis die zich met middeleeuwse reliekschrijnen bezighoudt, is 'reliekgevel' (of 'gevelreliekhouder') een gangbare term. Ik kom het bij alle auteurs tegen, ook in het Engels (gable reliquary) en Frans (pignon). Ik meende ook dat uit de context voldoende duidelijk was dat hiermee de Brusselse pendanten werden bedoeld. Maar oké, hopelijk is het nu nóg duidelijker. Je opmerking over het gebruik van 'traditie' heb ik ter harte genomen. De disclaimer is een uitstekend idee; jouw tekst heb ik zo overgenomen. De Paulusmeester heb ik uit de paragraaf Edelsmeedtechnieken weggeschreven. Ik wilde die paragraaf zo 'clean' mogelijk houden. Het verhaal, eigenlijk een theorie, over de Petrus- en Paulusmeester komt vrij uitgebreid aan bod in het hoofdstuk Kunsthistorische analyse (waar ook naar verwezen wordt). Dank! kleon3 (overleg) 9 feb 2026 21:43 (CET)
- Enkele taalkundige opmerkingen:
- gebruik gemaakt > gebruikgemaakt (gebruik gemaakt of gebruikgemaakt)
Uitgevoerd - noodkist & Noodkist
Uitgevoerd - Laatste Oordeel & laatste oordeel
Uitgevoerd - twaalfde eeuw & 12e eeuw (zie het toch nog een keer)
Uitgevoerd mvg. HT (overleg) 8 feb 2026 22:12 (CET)
- Ik ga er morgen mee aan de slag. Te moe nu. kleon3 (overleg) 8 feb 2026 23:26 (CET)
- Jij ook bedankt, HT! kleon3 (overleg) 9 feb 2026 21:43 (CET)
- gebruik gemaakt > gebruikgemaakt (gebruik gemaakt of gebruikgemaakt)
- Enkele taalkundige opmerkingen:
- Je schrijft dat de "twaalf apostelen" zijn afgebeeld op de Noodkist (2 x 6). De lezer zal denken dat het om de twaalf gaat waarover in de Bijbel staat dat dit de discipelen van Jezus waren vooraf aan zijn kruisiging en die aanwezig waren bij Het Laatste Avondmaal en minus Tomas toen hij na zijn kruisiging aan hen verscheen. Je geeft echter de naam van Paulus die ook staat afgebeeld. Paulus heeft Jezus echter nooit vooraf aan zijn kruisiging ontmoet. Op het schrijn neemt hij de plaats in van de apostel Mattias, die wél bij de twee hierboven genoemde gelegenheden aanwezig was. Gaat de lezer naar het lemma Apostel, dan ziet hij bij de twaalf evenmin de naam van Paulus. Dat roept bij de lezer vragen op. Je noemt Paulus "de later toegetreden apostel", maar dat is onduidelijk voor de lezer, anders zouden er eigenlijk dertien moeten zijn afgebeeld. Je kunt je afvragen of Paulus eigenlijk wel een apostel is geweest. Het Nederlandstalige lemma noemt hem wel zo, maar het Engelstalige weer niet. Wat ik zo eruit haal is dat in vroeger tijden Paulus vaker de plaats van Mattias innam, maar nu niet meer. Wat ik weet is dat veel mensen niet weten dat Paulus niet tot de twaalf behoorde. Ik zou daarom in het lemma een en ander verduidelijken. mvg. HT (overleg) 11 feb 2026 08:44 (CET)
- Goed punt. Ik heb dit in een noot verduidelijkt. kleon3 (overleg) 12 feb 2026 12:04 (CET)
Nog enkele opmerkingen mijnerzijds. Eerst een over inconsistentie in 'Iconografie': Bij 'Christuszijde' vertaal je de Latijnse tekst uit het opengeslagen boek in de noot, en bij 'Servaaszijde' vertaal je het in de lopende tekst. Dan een over de stelligheid waarmee de 'Inhoud Noodkist' wordt beschreven. Zinnen in de eerste alinea als In elk geval moet rond 1403 de schedel van Sint-Servaas zijn verwijderd en Van laatstgenoemde (Martinus van Tongeren), ..., werd in 1611 het volledige lichaam aangetroffen, geven de argeloze lezer die naar de inhoud van de Noodkist op zoek is, het idee dat het vaststaat dat het echt de schedel van Servatius betrof en echt het lichaam van Martinus van Tongeren. Met dezelfde stelligheid worden in de tweede alinea kledingstukken, beenderen en asresten beschreven als toebehorend aan Servaas of Martinus. Je zou, en dat geldt voor het hele artikel, een en ander kunnen relativeren door toevoegingen als de schedel 'die toegeschreven werd' aan Servaas, of beenderen 'waarvan geloofd werd' dat die van Servaas waren, dan wel verwijzen naar 'traditie', 'volksgeloof' of 'legende'.
Wordt vervolgd, Sylhouet contact 13 feb 2026 21:14 (CET)
- Wederom dank voor je zorgvuldig lezen en terechte opmerkingen. Bij deze aangepast. kleon3 (overleg) 14 feb 2026 15:59 (CET)
- Mijn bezwaren zijn meer dan weggenomen: prima zo! Nog iets over 'Inhoud Noodkist'. Je schrijft dat een fragment van het dijbeen dat werd toegeschreven aan Martinus van Tongeren, in Groningen is gedateerd met behulp van een C14-datering. Even verderop staat De in het schrijn bewaarde beenderen zijn nooit wetenschappelijk gedateerd, bijvoorbeeld door middel van een C14-datering. Lijkt me tegenstrijdig. Sylhouet contact 14 feb 2026 18:39 (CET)
- Oei, inderdaad!
Uitgevoerd kleon3 (overleg) 14 feb 2026 19:13 (CET)
- Ik ben zo vrij geweest om in de paragraaf 'Lasko, Timmers en Kötzsche' wat kleine dingen die mij evident leken eigenhandig te veranderen, dat werkt lekker snel. Hopelijk vind je dat niet vervelend. Enkele zaken die ik je wel voor wil leggen:
- De namen A en B voor pendanten worden geïntroduceerd in de derde alinea van 'Twintigste en eenentwintigste eeuw' en worden pas verduidelijkt in een noot in 'Iconografie en stijlkenmerken'. Je zou de eerste vermelding anders kunnen formuleren (zonder A en B), of de noot daar (al, dan wel ook) kunnen plaatsen.
- In de paragraaf 'Lasko etc' staat de zin In feite zei hij daarmee dat de Paulusmeester tot het atelier van Godfried van Hoei gerekend moet worden. Is hier sprake van POV?
- De eerste alinea van 'Museale opstelling Brussel' gaat over een afgietsel van de Noodkist terwijl de pendanten in dat museum originelen zijn. Daar zou ik mee beginnen. Verder wordt het me niet helder of de opstelling in 2011, die je uitvoerig beschrijft, een tijdelijke opstelling was of het begin van een permanente.
- De paragraaf over Kroos begint met Dit was globaal de stand van zaken, toen Renate Kroos in 1971 begon .... Het voorgaande, waar je naar verwijst, ging over de jaren 1960 en 1970, dus tot 1980. Ik begrijp wat de bedoeling is, maar de formulering is niet erg zorgvuldig.
- In het stukje 'Kopieën, navolging' staat de zinsnede ... waarvan de vormgeving, hoewel niet letterlijk, geïnspireerd is door de noodkistpendanten. Wat bedoel je met 'hoewel niet letterlijk'?
- Onder 'Varia' besteed je aandacht aan de Noodkistrede van Poels. Ik lees daar dat De Sphinx nog in hetzelfde jaar de Cité Ouvrière sloot. In het Wikipedia-artikel over dat (volgens Poels) 'onacceptabel mensenpakhuis' lees ik iets anders, namelijk: Een jaar later nam de gemeente het gebouw over van de aardewerkfabrikant, waarna de situatie nog verergerde.
- Groet, Sylhouet contact 17 feb 2026 20:37 (CET)
- Wat fijn dat je er nog verder aan hebt willen werken, Sylhouet. Geen probleem uiteraard om een aantal dingen direct in de tekst aan te passen. Alleen, wat Kötzsche betreft, die was al een keer eerder in het verhaal genoemd, weliswaar in een noot. Telt dat?
- Het tweede en laatste punt moet ik thuis opzoeken, wat pas op zijn vroegst volgende week dinsdag kan. Tenzij @19Clio46: eerder uitsluitsel kan geven m.b.t. het laatste punt (Cité Ouvrière)?
- Wat betreft de zaalopstelling in Brussel, ik was daar voor het laatst in 2011 en heb helaas geen andere bron tot mijn beschikking...
- Nogmaals dank, kleon3 (overleg) 17 feb 2026 21:30 (CET)
- Wat je reactie op mijn opmerking over Kötzsche betreft, moet er eigenlijk wel staan 'onder wie'? Waren er nog anderen die bijdroegen en waarom worden die niet genoemd? Als ze niet prominent genoeg zijn kun je de zin veranderen in In de jaren 1960 en 1970 voegden drie prominente kunsthistorici zich bij de discussie, de Duits-Britse Peter Lasko, de Nederlandse Joseph Timmers en de Duitse Dietrich Kötzsche.
- Wat betreft de zaalopstelling in Brussel, ik vind het verwarrend dat je eerst vermeldt dat de vier originele pendanten van de Noodkist onderdeel zijn van de permanente collectiepresentatie van het museum, en vervolgens de zaalopstelling in 2011 beschrijft.
- Sylhouet contact 18 feb 2026 18:50 (CET)
- Jawel, behalve deze drie citeert Kroos enkele anderen, die echter weinig afwijken van wat Schnitzler al had gezegd. Maar jouw voorgestelde zin is prima. Meer informatie hoeft er niet in.
- Over de zaalopstelling in Brussel: toen ik er in 2011 was, was dit de opstelling van de permanente collectie. Of dat in 2026 nog zo is, weet ik niet. De website van het museum geeft geen uitsluitsel, alhoewel Maastricht hier wel genoemd wordt als een van de herkomstplaatsen van de kunstschatten op de afdeling Romaanse en Maaslandse kunst. Misschien leest iemand mee, die er recent is geweest of er binnenkort een kijkje wil nemen? kleon3 (overleg) 19 feb 2026 19:09 (CET)
- Nog even over de opmerkingen van Sylhouet, d.d. 17 februari:
- Lasko's uitspraak over de overeenkomsten tussen het werk van de Paulusmeester en dat van Godfried van Hoei heb ik iets anders weergegeven, overeenkomstig de aangegeven bronvermelding.
- Het stukje over de Noodkistrede heb ik aangepast. Dat was een nogal slordige samenvatting mijnerzijds van het effect van die rede.
- Aan de zaalopstelling in Brussel heb ik een verwijzing naar de museumcatalogus toegevoegd, waaruit in elk geval blijkt dat de vier pendanten tot de permanente collectie behoren (Positie: tentoongesteld). Misschien plan ik binnenkort nog een tripje naar Brussel om te kijken of de opstelling inmiddels is veranderd.
- Groet, kleon3 (overleg) 25 feb 2026 22:18 (CET)
- Prima zo! Mijn vragen zijn beantwoord en mijn bezwaren zijn weggenomen. Nog een opmerking: naar mijn mening bestaat er bij nl.Wikipedia consensus over het al dan niet plaatsen van een punt achter een onderschrift. Onderschriften die geen volzin zijn mogen afgesloten worden met een punt; het hoeft niet. Vormen ze wel een volzin dan is een afsluitende punt verplicht. De onderschriften van het artikel zondigen daar soms tegen. Veel succes met de nominatie. Groet, Sylhouet contact 28 feb 2026 18:32 (CET)
Uitgevoerd, kleon3 (overleg) 28 feb 2026 22:50 (CET)
- Prima zo! Mijn vragen zijn beantwoord en mijn bezwaren zijn weggenomen. Nog een opmerking: naar mijn mening bestaat er bij nl.Wikipedia consensus over het al dan niet plaatsen van een punt achter een onderschrift. Onderschriften die geen volzin zijn mogen afgesloten worden met een punt; het hoeft niet. Vormen ze wel een volzin dan is een afsluitende punt verplicht. De onderschriften van het artikel zondigen daar soms tegen. Veel succes met de nominatie. Groet, Sylhouet contact 28 feb 2026 18:32 (CET)
- Nog even over de opmerkingen van Sylhouet, d.d. 17 februari:
- Ik ben zo vrij geweest om in de paragraaf 'Lasko, Timmers en Kötzsche' wat kleine dingen die mij evident leken eigenhandig te veranderen, dat werkt lekker snel. Hopelijk vind je dat niet vervelend. Enkele zaken die ik je wel voor wil leggen:
- Oei, inderdaad!
- Mijn bezwaren zijn meer dan weggenomen: prima zo! Nog iets over 'Inhoud Noodkist'. Je schrijft dat een fragment van het dijbeen dat werd toegeschreven aan Martinus van Tongeren, in Groningen is gedateerd met behulp van een C14-datering. Even verderop staat De in het schrijn bewaarde beenderen zijn nooit wetenschappelijk gedateerd, bijvoorbeeld door middel van een C14-datering. Lijkt me tegenstrijdig. Sylhouet contact 14 feb 2026 18:39 (CET)
Oké, daar gaan we dan. Iedereen bedankt hier! kleon3 (overleg) 28 feb 2026 22:50 (CET)
- Succes !! Phsmet (overleg) 1 mrt 2026 11:09 (CET)
Graag zou ik deze pagina voorleggen ter review met het uiteindelijke doel nominatie voor de etalage. Het gaat om een artikel dat goed is onderbouwd met bronnen, en daarbij ook de feiten vanuit verschillende lezingen benadert (al die niet via de voetnoten). Het beschrijft het volledige verhaal (voor zover thans bekend) en is daarnaast voorzien van de nodige illustraties.– De voorgaande bijdrage werd geplaatst door CarpeDiem91 (overleg · bijdragen)
- Ik heb het sjabloon "review op de pagina geplakt. Lijkt me verstandig om de etalagenominering te verwijderen, en eerst de review uit te voeren. Vr groet Saschaporsche (overleg) 30 dec 2025 22:18 (CET)
- Misschien weet iemand hoe de citefout opgelost kan worden? Ik zie het niet. Tekstman (overleg) 1 jan 2026 16:15 (CET)
- Inmiddels al gevonden en opgelost. Tekstman (overleg) 1 jan 2026 23:03 (CET)
- Misschien weet iemand hoe de citefout opgelost kan worden? Ik zie het niet. Tekstman (overleg) 1 jan 2026 16:15 (CET)
Herziening Etalageartikelen
Een review kan ook worden gebruikt voor een artikel dat reeds in de Etalage staat. Zo kan de kwaliteit worden verbeterd en geëvalueerd.
Het lemma kwam op 30 november 2005 in de Etalage. Het heeft slechts drie inline referenties, waarvan twee een bron voor een citaat. Een van die citaten is een behoorlijk uitgebreid schrijven in het Oud-Grieks, een overbodigheid om weer te geven. Er is nog wel wat meer te vertellen over dit 30.000 bytes tellende lemma, maar bovenstaande is al genoeg om het uit de Etalage te halen. De harde afspraak is namelijk dat Etalage-artikelen voorzien zijn van veel inline bronnen. mvg. HT (overleg) 1 jun 2025 12:28 (CEST)
- Ik ben het niet met je oneens, maar van een harde afspraak is helaas vooralsnog geen sprake "Ook kan waar relevant gebruik gemaakt worden van referenties en voetnoten;" Dajasj (overleg) 1 jun 2025 13:09 (CEST)
- Yep! Eigenlijk alleen in de praktijk hier, maar inderdaad niet zwart op wit. Dat zou dan aangepast moeten worden. mvg. HT (overleg) 1 jun 2025 18:30 (CEST)
- Eens met collega Happytravels. Voor zo’n gedetailleerd artikel zou je meer dan drie inline referenties mogen verwachten om een plek in de etalage te verdienen. Daar zouden inderdaad wat meer eisen dan voor een gewoon artikel aan gesteld mogen worden. Il tulipano grigio (overleg) 4 nov 2025 17:08 (CET)
- Er is meer dan een maand (40 dagen) niets meer aangedaan dus kan het volgens de regels een gewoon artikel worden Il tulipano grigio (overleg) 12 feb 2026 04:57 (CET)
- Dat moet dan standaard via Wikipedia:Etalage/Aanmelding kandidaten/Verwijderingen (of gaat dat tegenwoordig ook weer anders?).
- Verder geheel eens met het bovenstaande; misschien dat dit artikel in 2005 voldeed aan de Etalage-criteria die tóén golden, maar inmiddels is het meer dan 20 jaar later. Slechts drie inline verwijzingen waar bovendien nog e.e.a. op aan valt te merken is bij iets als dit echt wat te karig. Dit artikel zou nu hoogstwaarschijnlijk niet eens in aanmerking komen voor de "goed artikel"-status, zeg maar een trapje lager dan de Etalage (een extra status die men hier op WP-NL nooit heeft willen doorvoeren). De Wikischim (overleg) 7 mrt 2026 19:13 (CET)
- Er is meer dan een maand (40 dagen) niets meer aangedaan dus kan het volgens de regels een gewoon artikel worden Il tulipano grigio (overleg) 12 feb 2026 04:57 (CET)
- Eens met collega Happytravels. Voor zo’n gedetailleerd artikel zou je meer dan drie inline referenties mogen verwachten om een plek in de etalage te verdienen. Daar zouden inderdaad wat meer eisen dan voor een gewoon artikel aan gesteld mogen worden. Il tulipano grigio (overleg) 4 nov 2025 17:08 (CET)
- Yep! Eigenlijk alleen in de praktijk hier, maar inderdaad niet zwart op wit. Dat zou dan aangepast moeten worden. mvg. HT (overleg) 1 jun 2025 18:30 (CEST)
Dit lemma bevat vele sterk verouderde statistische gegevens. Op 25 februari 2024 heb ik daarvan een overzicht geplaatst op de OP van het lemma met het verzoek daar iets aan te doen (hier). Destijds zijn enkele bijdragers gevraagd om te helpen, maar dat heeft niet tot resultaat geleid. Inmiddels zijn we een jaar en drie maanden verder en is de situatie nog nagenoeg hetzelfde. Vrijwel alle statistische gegevens zijn verder weer een dik jaar ouder. mvg. HT (overleg) 30 mei 2025 07:47 (CEST)
Een lijst met citaten uit het lemma:
- Op 1 januari 2007 waren er 29.984 woningen, waarvan 52% koopwoningen.
- Tot het eind van de jaren negentig groeide de stad nog redelijk snel door. Vanaf dat moment groeide het inwoneraantal nog maar traag tot een voorlopig hoogtepunt van 71.799 inwoners op 1 januari 2004. (elders in het lemma wordt gemeld dat het er in 2023 meer dan 75.000 waren, maar inmiddels zijn het er al meer dan 77.000)
- Van 2004 tot en met 2008 is de bevolking licht gekrompen, maar is daarna wederom zeer licht gaan groeien. De verwachting is dat ook in de toekomst een groei zal plaatsvinden, met name dankzij een aantal nieuwbouwprojecten: tot 2020 worden naar verwachting ongeveer 6.290 nieuwe woningen gebouwd, waaronder 3.740 in Westergouwe. (achterhaalde info, maar zoiets moet je helemaal niet plaatsen. Wikipedia is geen nieuwssite).
- De tabel met de ontwikkeling van het aantal inwoners is verouderd (stopt in 2017).
- Op 1 januari 2011 werkten de meeste Gouwenaren in de gezondheidszorg (26%), de zakelijke dienstverlening (12%), de industrie (10%) en in de detailhandel (10%). Het werkloosheidspercentage bedroeg per 1 januari 2011 8%: er waren 2.669 niet werkende werkzoekenden op een beroepsbevolking van 33.200. Op 1 januari 2011 waren er 32.559 personen werkzaam in de gemeente.
- Op 1 januari 2021 had in Gouda circa 26,7% van de bevolking een migratieachtergrond. Het grootste deel van deze groep heeft een Marokkaanse migratiegrond: 9,5% van de totale Goudse bevolking.
- Volgens dit onderzoek [cijfers uit 2001-2003] was in deze periode 19,9 procent van de inwoners rooms-katholiek en behoorde 18,8 procent tot de Nederlandse Hervormde Kerk. Ongeveer 5% is moslim en circa 44% hangt geen religie aan.
- Gouda heeft een totaal van 2.720 ondernemingen, waarvan het grootste deel in de zakelijke diensten en detailhandel. Er zijn in Gouda ongeveer 32.500 banen, waarvan het merendeel in de gezondheidszorg. (cijfers uit uiterlijk 2012)
- De stad zelf heeft een potentiële beroepsbevolking van ongeveer 40.000 mensen, waarvan ongeveer twee derde ook daadwerkelijk werkzaam is. (cijfers uit uiterlijk 2012)
- Jaarlijks wordt Gouda ongeveer 1,4 miljoen keer bezocht. Met een gemiddelde uitgave van € 38 per bezoek is de omzet van bezoekers aan Gouda in 2007 ruim € 54 miljoen. Van de bezienswaardigheden in Gouda wordt de Sint-Janskerk het meest bezocht. In 2008 had de kerk ongeveer 50.000 bezoekers. Museum Gouda had in hetzelfde jaar ruim 40.000 bezoekers. Ook evenementen als de Goudse kaasmarkt, Kaarsjesavond en "Gouda bij Kunstlicht" trekken veel bezoekers: het laatstgenoemde evenement was in 2008 goed voor 65.000 bezoekers. (allemaal sterk verouderd)
- Hiernaast staat een overzicht van de ontwikkeling van het aantal toeristen en hun uitgaven tussen 2004 en 2012. In 2010 was de bezoekfrequentie ongeveer 2,8 keer per toerist. De gemiddelde besteding per toerist lag in de periode 2004-2010 op ongeveer veertig euro, en de totale jaarlijkse bestedingen kwamen uit tussen de veertig en zestig miljoen euro. (sterk verouderd)
Ik acht een deel hierboven niet echt relevant genoeg om up te daten. Het lijkt mij ook geen zin hebben als het niet wordt bijgehouden. Hetzelfde euvel is ook in andere lemma's zichtbaar die over steden gaan. Enkele daarvan zijn uit de Etalage verwijderd. mvg. HT (overleg) 30 mei 2025 07:47 (CEST)
- Eens met collega Happytravels. Zie ook toevoegingen aan de OP. Il tulipano grigio (overleg) 12 feb 2026 06:02 (CET)
Het lemma van 30.500 bytes telt maar één inline referentie. Dat is conform de afspraken veel te weinig voor een Etalage-artikel. De tekst is grotendeels een vertaling van het Engelstalige lemma van 18 maart 2006 (hier). Het stond toen op EN:WP sinds 2005 in de Etalage, maar zonder inline bronvermeldingen (hier). Op 6 mei 2006 kwam het op NL:WP in de Etalage. Op 28 maart 2010 werd het lemma bij de Engelstalige Wikipedia uit de Etalage verwijderd wegens gebrek aan inline referenties (hier). Sinds 2006 is er in de Nederlandse versie relatief weinig veranderd. De bewerkingen waren eigenlijk allemaal kleinschalig. mvg. HT (overleg) 29 mei 2025 21:37 (CEST)
- Ik ben het er wel mee eens. Echter in de richtlijnen staat onder 2c dat 'Ook kan waar relevant gebruik gemaakt worden van referenties en voetnoten', dus 'kan', niet 'moet'. Hobbema (overleg) 6 aug 2025 18:14 (CEST)
- Het stukje over de Aeta in de inleiding leest merkwaardig. Wanneer leefden enkele duizenden op de Pinatubo? In Aeta staat dat er 2000 over zijn die in het Sierra Madre (Filipijnen) gebergte wonen. Dat is ver verwijderd van de Pinatubo. En wie dachten dat het geen vulkaan was? Hobbema (overleg) 6 aug 2025 18:36 (CEST)
- In de Engelse versie wordt 847 dodelijke slachtoffers genoemd voor de uitbarsting. Bij ons is het 300. Hobbema (overleg) 12 aug 2025 15:31 (CEST)
De laatste bewerking dateert van eind vorig jaar en die was nog met een bot ook. Kan dus volgens de regels uit de etalage. Il tulipano grigio (overleg) 12 feb 2026 06:13 (CET)
- Niet uit de Etalage, kan wel uit de Review. Mag genomineerd worden om uit de Etalage verwijderd te worden. mvg. HT (overleg) 12 feb 2026 08:43 (CET)
Overige artikelen
De Review is er ook voor artikelen die niet meteen met het oog op de Etalage zijn geschreven of uitgebreid.
Ik heb dit artikel een tijd geleden geschreven en vind het een belangrijk thema. Ik ben benieuwd naar wijzigingen, aanvullingen, en wil er op deze manier graag de aandacht op vestigen. Wie weet nomineer ik het later nog voor de etalage. Hestorie (overleg) 28 nov 2025 16:30 (CET)
- Interessant onderwerp!
Uitgevoerd Het zou handig zijn als de paginanummers vermeld worden bij boeken. {{sfn}} ben ik zelf groot fan van. De auteur klopt overigens niet in de referenties. De geraadpleegd datum is niet nodig bij een boek.
Uitgevoerd Ik vind het kopje "Joodse slachtoffers" wat vreemd, omdat erboven ook Joodse slachtoffers staan die ook op het Joods monument staan. Het is ook wat arbitrair wie daar wel en niet uitgelicht zijn? Ik zou dat dus samenvoegen en de voorbeelden zoveel mogelijk beperken tot zij met een eigen pagina.
Uitgevoerd Er zitten ook wat doublures rond publicaties. Het artikel vermeld bijvoorbeeld meermaals Pressers eigen zelfmoordpoging en zijn onderzoek ernaar. Ik zou publicaties tot een simpele lijst maken (of weglaten en dat vooral door laten klinken in de bronvermelding). Zo niet, dan zou de opmerking van Lichtenberg over 77 jaar lang geen onderzoek daar beter passen.
Uitgevoerd'Achtergrond' als kopje is wat vreemd, omdat je daar volgens mij gewoon het fenomeen beschrijft.
Uitgevoerd Ik zou kopjes gebruiken voor de verschillende zelfmoordgolven en het dus thematisch indelen.
Uitgevoerd In de inleiding is dat ook ingewikkeld, want de definitie beperkt zich geheel tot de eerste golf, terwijl je later ook de NSBers en Canadezen bespreekt. Ik zou dus in de eerste zin van de inleiding spreken van een algemene zelfmoordgolf, en die vervolgens uitsplitsen
Uitgevoerd Een tabel met cijfers is denk ik wel handig
Uitgevoerd Bij collaborateurs is het vermelden van bekende voorbeelden nog wel interessant.
- Hopelijk heb je wat aan deze eerste gedachten! Dajasj (overleg) 29 nov 2025 10:20 (CET)
- @Dajasj: Hartelijk dank voor je uitgebreide feedback! Ik heb naar aanleiding hiervan al een aantal wijzigingen gedaan. Ik kan nog niet helemaal afscheid nemen van de verhalen van onbekende joodse slachtoffers, omdat ze m.i. goed weergeven dat er zoveel verschillende verhalen waren. De thematische indeling moet ik ook nog even over nadenken, maar vind ik een goed idee. Ik vraag me ook af of ik nog een groep vergeet. Tabel heb ik toegevoegd vanuit de Engelstalige pagina! (Ik hoop dat de opmaak ervan klopt zo). Ideeën van anderen zijn ook van harte welkom. Hestorie (overleg) 29 nov 2025 20:16 (CET)
- Dank voor de verwerking van de feedback. Tabel ziet er goed uit (al is dat in dit geval de slager die zijn eigen vlees keurt ;)). Ik zou de tweede vermelding van Presser overigens weglaten, omdat zijn levensverhaal daarna ook nog voorkomt. Daarnaast nog wel goed om te aan te passen dat politieke delinquenten volgens mij niet per se NSB'ers hoeven te zijn. Daarnaast is mij geen andere categorie zelfmoordenaars bekend, maar ik zal nog eens kijken.
- Terugkomend op de verhalen van onbekende slachtoffers. Zou je niet aan de hand van het boek van Ligtenberg kunnen kijken welke overkoepelende verhalen er zijn (bijvoorbeeld zelfmoord met gezinnen), en dan die onbekende verhalen als voorbeeld? Dan krijg je minder dat het een arbitraire selectie is, maar een expliciete inkleuring van het overkoepelende. Dajasj (overleg) 29 nov 2025 20:59 (CET)
- Ik vind het goede tips en ga er nog mee aan de slag! Ik zal wel weer in het boek van Ligtenberg duiken en ook sfn toepassen. Hestorie (overleg) 8 dec 2025 17:53 (CET)
- @Dajasj ik heb je tip verwerkt met behulp van het boek van Ligtenberg. Zou je er eventueel nog eens naar willen kijken? Mis ik nog categorieën denk je? Hestorie (overleg) 29 dec 2025 15:30 (CET)
- Natuurlijk! Ik vind het een verbetering. Alleen zou ik zelf de voorkeur hebben om die categorieën al te verwerken in 'Fenomeen'. Nu bespreek je bijvoorbeeld al de joodse slachtoffers, zonder die categorieën genoemd te hebben. Je kunt daarom misschien met tussenkopjes werken per categorie, en eventueel statistieken onder apart hoofdkopje doen. De SDAP als categorie lijkt wat veel overlappend met andere categorieën, weet niet of dat helemaal aparte categorie is. Als laatste zou ik niet Ligtenberg (2017, p. 17) schrijven, maar dat soort zaken zoveel mogelijk in voetnoten te doen. Eventueel door te zeggen: "Volgens historicus Ligtenberg..." en dan de voetnoot. Dajasj (overleg) 30 dec 2025 13:26 (CET)
- Dat kan mooi met het sjabloon {{sfn}}. Laurier (🏳️🌈 xij/die) (overleg) 30 dec 2025 13:52 (CET)
- Dank! Ik heb weer het een en ander verbeterd. Ik vind het ook lastig waar de SDAP precies thuishoort. Er is inderdaad overlap met andere categorieën, zoals angst voor vervolging. Tegelijk zit er een verschil tussen vervolging vanwege geloof of afkomst en wanhoop die te maken had met politieke overtuigingen en ideologie. Daarom kan het zinvol zijn om de SDAP apart te noemen, ook al is het geen volledig losstaande categorie. Ik vind het een interessant, maar uitdagend onderwerp :) Er blijft ruimte voor verbetering. Hestorie (overleg) 30 dec 2025 16:13 (CET)
- Ik kan me het boek van Ligtenberg niet helemaal voor de geest halen, maar kunnen we de eerste golf niet opdelen in 1) Joden die bang zijn voor vervolging 2) politieke tegenstanders die bang zijn voor vervolging? Onder die tweede vallen dan de SDAP'ers (met die bron), maar ook de politieke vluchtelingen. Dajasj (overleg) 6 jan 2026 16:26 (CET)
- Ik heb een alternatieve poging gedaan, die verre van perfect is, maar misschien mijn denkrichting iets duidelijker maakt. Ik heb daarbij eerst onderscheid gemaakt tussen de golven, en daarbinnen tussen de redenen. Daarmee komt de alinea die begint met "De Duitse inval in Nederland op 10 mei 1940 veroorzaakte grote paniek, vooral onder joodse Nederlanders en politieke vluchtelingen uit Duitsland" ook beter tot z'n recht. Cijfers heb ik daarmee dus even verplaatst, maar ik twijfel daar ook nog over. Ik ben benieuwd of je iets in deze indeling ziet. Draai het anders vooral terug! Dajasj (overleg) 6 jan 2026 16:41 (CET)
- En laatste toevoeging, een aantal afbeeldingen zouden ook nog welkom zijn! :) Dajasj (overleg) 6 jan 2026 16:42 (CET)
- Ik heb een alternatieve poging gedaan, die verre van perfect is, maar misschien mijn denkrichting iets duidelijker maakt. Ik heb daarbij eerst onderscheid gemaakt tussen de golven, en daarbinnen tussen de redenen. Daarmee komt de alinea die begint met "De Duitse inval in Nederland op 10 mei 1940 veroorzaakte grote paniek, vooral onder joodse Nederlanders en politieke vluchtelingen uit Duitsland" ook beter tot z'n recht. Cijfers heb ik daarmee dus even verplaatst, maar ik twijfel daar ook nog over. Ik ben benieuwd of je iets in deze indeling ziet. Draai het anders vooral terug! Dajasj (overleg) 6 jan 2026 16:41 (CET)
- Ik kan me het boek van Ligtenberg niet helemaal voor de geest halen, maar kunnen we de eerste golf niet opdelen in 1) Joden die bang zijn voor vervolging 2) politieke tegenstanders die bang zijn voor vervolging? Onder die tweede vallen dan de SDAP'ers (met die bron), maar ook de politieke vluchtelingen. Dajasj (overleg) 6 jan 2026 16:26 (CET)
- Dank! Ik heb weer het een en ander verbeterd. Ik vind het ook lastig waar de SDAP precies thuishoort. Er is inderdaad overlap met andere categorieën, zoals angst voor vervolging. Tegelijk zit er een verschil tussen vervolging vanwege geloof of afkomst en wanhoop die te maken had met politieke overtuigingen en ideologie. Daarom kan het zinvol zijn om de SDAP apart te noemen, ook al is het geen volledig losstaande categorie. Ik vind het een interessant, maar uitdagend onderwerp :) Er blijft ruimte voor verbetering. Hestorie (overleg) 30 dec 2025 16:13 (CET)
- Dat kan mooi met het sjabloon {{sfn}}. Laurier (🏳️🌈 xij/die) (overleg) 30 dec 2025 13:52 (CET)
- Natuurlijk! Ik vind het een verbetering. Alleen zou ik zelf de voorkeur hebben om die categorieën al te verwerken in 'Fenomeen'. Nu bespreek je bijvoorbeeld al de joodse slachtoffers, zonder die categorieën genoemd te hebben. Je kunt daarom misschien met tussenkopjes werken per categorie, en eventueel statistieken onder apart hoofdkopje doen. De SDAP als categorie lijkt wat veel overlappend met andere categorieën, weet niet of dat helemaal aparte categorie is. Als laatste zou ik niet Ligtenberg (2017, p. 17) schrijven, maar dat soort zaken zoveel mogelijk in voetnoten te doen. Eventueel door te zeggen: "Volgens historicus Ligtenberg..." en dan de voetnoot. Dajasj (overleg) 30 dec 2025 13:26 (CET)
- @Dajasj ik heb je tip verwerkt met behulp van het boek van Ligtenberg. Zou je er eventueel nog eens naar willen kijken? Mis ik nog categorieën denk je? Hestorie (overleg) 29 dec 2025 15:30 (CET)
- Ik vind het goede tips en ga er nog mee aan de slag! Ik zal wel weer in het boek van Ligtenberg duiken en ook sfn toepassen. Hestorie (overleg) 8 dec 2025 17:53 (CET)
- @Dajasj: Hartelijk dank voor je uitgebreide feedback! Ik heb naar aanleiding hiervan al een aantal wijzigingen gedaan. Ik kan nog niet helemaal afscheid nemen van de verhalen van onbekende joodse slachtoffers, omdat ze m.i. goed weergeven dat er zoveel verschillende verhalen waren. De thematische indeling moet ik ook nog even over nadenken, maar vind ik een goed idee. Ik vraag me ook af of ik nog een groep vergeet. Tabel heb ik toegevoegd vanuit de Engelstalige pagina! (Ik hoop dat de opmaak ervan klopt zo). Ideeën van anderen zijn ook van harte welkom. Hestorie (overleg) 29 nov 2025 20:16 (CET)
Dag iedereen, ik plaats dit artikel ter review omdat ik zelf niet helemaal tevreden ben met de huidige tekst. Ik heb het gevoel dat bepaalde delen nog niet goed uitwerken en dat ik wat vastzit in de opbouw. Het artikel gaat over Rescue Zeeland, een hulpverlenersevenement in Vlissingen. Ik hoor graag suggesties en verbeteringen om de tekst verder te verfijnen. ItsNyoty (overleg) 3 sep 2025 19:52 (CEST)
- Hallo ItsNyoty,
- Twee kleine puntjes heb ik in ieder geval;
- 1. Brandweer en politie lijken mij zonder hoofdletter, het zijn immers instanties die vrijwel overal bestaan. Defensie weet ik niet zeker.
- 2. Soms gebruik je wat bijvoeglijke naamwoorden die m.i. niet helemaal neutraal zijn: bijvoorbeeld "uniek" en "spectaculair".
- Verder vind ik het een prima artikel hoor. WikiJonathan (Overleg) 6 sep 2025 17:47 (CEST)
- Uniek wordt in de context gebruikt dat het niet standaard is dat er zeven bruidsparen per reddingsboot, brandweerwagen, loodsenboot en helikopter om elkaar het jawoord te geven. Lijkt me neutraal genoeg? ItsNyoty (overleg) 26 sep 2025 13:57 (CEST)
- Mooi dat je hierover een lemma bent begonnen. Ik zou wel meer informatie toevoegen over wat er te zien is. Ik lees bijvoorbeeld in het AD dat er in 2023 143 organisaties meededen met meer dan duizend vrijwilligers en het bevatte demonstraties op land, zee en in de lucht. Wat voor demonstraties en organisaties zou je nader kunnen specificeren, alsook of er in de loop der jaren meer organisaties zijn bijgekomen. mvg. HT (overleg) 7 sep 2025 08:54 (CEST)
- De laatste jaren zijn er meer dan 100 organisaties per editie die mee doen. Door het vermelden van enkelen, breng je dan geen 'vriendjespolitiek'? Waar trek je de grens? Wat is interresant genoeg om te vermelden? ItsNyoty (overleg) 26 sep 2025 13:56 (CEST)
- In elk geval zou je totale aantallen kunnen noemen. Als het er meer dan honderd zijn, dan is dat toch wel noemenswaardig. Nu staat er helemaal niets over aantallen. Je schrijft: "Het evenement trekt diverse organisaties aan, waaronder defensie, politie, brandweer en medische hulpverleners van Nederland en België." Uit België zie ik over 2025 echter alleen dat de luchtmacht present is. Uit Duitsland zijn er overigens ook organisaties die meedoen. In de laatste editie waren dat brandweer en politie. Het land wordt nu niet genoemd. Aangezien dit een encyclopedie is, zou je kunnen aangeven vanaf wanneer er organsaties uit België en vanaf wanneer uit Duitsland meedoen. Wat doet Defensie trouwens specifiek aan hulpverlening? Of wordt oorlogvoering gezien als hulpverlening? Dat lijkt mij ook nog aardig om te vermelden. mvg. HT (overleg) 13 okt 2025 11:30 (CEST)
- Het schiet mij te binnen dat Defensie kan worden opgeroepen om te onderzoeken of grond bewerkt is of onaangeroerd is gelaten. Dat kan van pas komen als de politie op zoek is naar een lichaam dat in het geheim ergens begraven is. De bodem wordt dan met een of ander apparaat gescand vanuit de lucht. Dat zou denk ik een reden kunnen zijn waardoor Defensie van dienst kan zijn bij hulverlening. Weet niet of dat een onderdeel is van die dag. mvg. HT (overleg) 13 okt 2025 21:33 (CEST)
- Eens dat er meer info mag zijn over wat er precies te zien is. Ik ken het evenement niet en na het lezen van dit artikel weet ik nog niet heel goed wat het precies is. Als je twijfelt over waar je de grens trekt (heel begrijpelijk): kijk naar de media! Idealiter trek jij die grens niet zelf, maar heb je een bron van een onafhankelijke journalist die je als leidraad kan nemen.
- Nog een mini-opmerking: bron 6 en 8 zijn dezelfde. Dat los je best op met "ref name", zie hier
- Inktaap (overleg) 8 nov 2025 20:57 (CET)
- In elk geval zou je totale aantallen kunnen noemen. Als het er meer dan honderd zijn, dan is dat toch wel noemenswaardig. Nu staat er helemaal niets over aantallen. Je schrijft: "Het evenement trekt diverse organisaties aan, waaronder defensie, politie, brandweer en medische hulpverleners van Nederland en België." Uit België zie ik over 2025 echter alleen dat de luchtmacht present is. Uit Duitsland zijn er overigens ook organisaties die meedoen. In de laatste editie waren dat brandweer en politie. Het land wordt nu niet genoemd. Aangezien dit een encyclopedie is, zou je kunnen aangeven vanaf wanneer er organsaties uit België en vanaf wanneer uit Duitsland meedoen. Wat doet Defensie trouwens specifiek aan hulpverlening? Of wordt oorlogvoering gezien als hulpverlening? Dat lijkt mij ook nog aardig om te vermelden. mvg. HT (overleg) 13 okt 2025 11:30 (CEST)
- De laatste jaren zijn er meer dan 100 organisaties per editie die mee doen. Door het vermelden van enkelen, breng je dan geen 'vriendjespolitiek'? Waar trek je de grens? Wat is interresant genoeg om te vermelden? ItsNyoty (overleg) 26 sep 2025 13:56 (CEST)
Mattias Devriendt
Beste,
Ik ontvang graag feedback op mijn conceptartikel over de Belgische pianist en componist Mattias Devriendt. De tekst staat hier: Gebruiker:MATTIAngelS/Kladblok De bronnen zijn toegevoegd en volgen de richtlijnen voor biografieën van levende personen.
Alvast bedankt! MATTIAngelS (overleg) 30 sep 2025 22:58 (CEST)
- Dag MATTIAngelS,
- Ik zie dat je al aardig wat tijd en energie hebt gestoken in het artikel. Voor een eerste artikel is het verbazingwekkend goed. Je hebt je duidelijk verdiept in de conventies van een biografisch Wikipedia-artikel. Natuurlijk is het niet zo heel sjiek om je eigen biografie te schrijven i.v.m. het gewenste onpartijdige standpunt, maar je hebt dat goed weten te ondervangen door veelvuldig gebruik te maken van onafhankelijke bronnen.
- Een paar kleine puntjes:
- Een geboorteplaats en -datum (eventueel alleen het jaar) is eigenlijk wel gebruikelijk bij een biografie, zowel in de inleiding als de infobox.
- Het gebruik van wikilinks: links naar België en Nederland lijken mij niet heel functioneel. Anderzijds ontbreken enkele functionele links, met name in de inleiding: minimalistische muziek, ligconcert, indieband, VRT en namen van kranten. Ook links naar (nog) niet bestaande artikelen kunnen functioneel zijn doordat ze anderen stimuleren om die artikelen aan te maken: Monserey en Still magazine. In de infobox zou ik wel wikilinks willen zien naar Rhodes (piano), BRG Music Benelux en Antarctica Records (nb: in de infobox staan ook nog een paar ongewenste hoofdletters). Verderop in het artikel zou ik Begijnhof Ten Wijngaerde, Ruben Callens, Wetteren, Stadshal (Gent) en Universiteit Gent linken.
- Gentenaar van de maand (gefeliciteerd nog!) zou ik veranderen in Gentenaar van de maand of 'Gentenaar van de maand'. Vet wordt eigenlijk alleen gebruikt voor paragraafkopjes en de titel van het artikel in de inleiding.
- Bij de referenties 1, 2, 4, 21 en 39 mis ik de naam van het medium/website.
- {{Portaal|Muziek}} kan weg, dat sjabloon werkt hier niet, wordt automatisch onderaan in de infobox geplaatst.
- Verder alleen maar lof! Veel succes met je muzikale loopbaan en misschien zien we af en toe een (muzikale) bijdrage van je op Wikipedia?
- Groet, kleon3 (overleg) 1 okt 2025 11:23 (CEST)
- Bedankt voor je uitgebreide en bemoedigende feedback!
- Ik wil graag even verduidelijken dat ik niet Mattias Devriendt zelf ben. Ik ben zijn allergrootste fan en heb dit artikel als een soort geschenk aan hem geschreven omdat ik vond dat zijn werk en erkenning een encyclopedisch plekje verdienen. De enige betrokkenheid van Mattias zelf is dat hij een foto via Commons heeft geüpload zodat die rechtenvrij en zonder privacyproblemen gebruikt kon worden.
- Je opmerkingen over de wikilinks en de details in de infobox zijn heel waardevol. Ik ga de ontbrekende links en de kleine correcties (zoals Rhodes, labels, Ruben Callens, Wetteren enzovoort) zeker doorvoeren. Ook het punt over “Gentenaar van de maand” en de referenties neem ik mee.
- Nogmaals dank voor de tijd die je genomen hebt om dit door te lezen en feedback te geven, dat motiveert echt want het was niet altijd even simpel om mijn weg te vinden in de do's en don'ts van Wiki.
- Grts Angélique, alias MATTIAngelS MATTIAngelS (overleg) 1 okt 2025 13:55 (CEST)
- Aha, da's eigenlijk nog beter dat je niet Mattias Devriendt bent. Ik zou dan wel die naam even weghalen op je eigen gebruikerspagina, want daardoor werd ik op het verkeerde been gezet. Succes verder! kleon3 (overleg) 1 okt 2025 14:36 (CEST)
- Bedankt ook nog voor je suggestie i.v.m. geboorteplaats en -datum. Voor zover ik heb kunnen nagaan zijn deze gegevens niet terug te vinden in onafhankelijke betrouwbare bronnen. Daarom heb ik ze voorlopig niet toegevoegd, om te vermijden dat er ongefundeerde informatie in het artikel terechtkomt. MATTIAngelS (overleg) 1 okt 2025 15:22 (CEST)
- Ik zag dat je diverse sociale mediaprofielen hebt toegevoegd;
- nog een linkedIn Klaas `Z4␟` V: 7 okt 2025 15:04 (CEST)
- Hallo @Klaas van Buiten! Ik heb de link weggehaald aangezien dit gezien kan worden als privacyschending. Gelieve hierop te letten. ItsNyoty (overleg) 7 okt 2025 16:33 (CEST)
- Verwijdering en opmerking van ItsNyoty daarover verwijderd hierboven. Laurier (xij/die) (overleg) 8 okt 2025 11:48 (CEST)
- Hallo @Klaas van Buiten! Ik heb de link weggehaald aangezien dit gezien kan worden als privacyschending. Gelieve hierop te letten. ItsNyoty (overleg) 7 okt 2025 16:33 (CEST)
@MATTIAngelS:, wat is je link met de MAtthias in kwestie? SpamHunters (overleg) 16 okt 2025 13:47 (CEST)
- Zie haar bericht hierboven:
"Ik wil graag even verduidelijken dat ik niet Mattias Devriendt zelf ben. Ik ben zijn allergrootste fan en heb dit artikel als een soort geschenk aan hem geschreven omdat ik vond dat zijn werk en erkenning een encyclopedisch plekje verdienen. De enige betrokkenheid van Mattias zelf is dat hij een foto via Commons heeft geüpload zodat die rechtenvrij en zonder privacyproblemen gebruikt kon worden." ItsNyoty (overleg) 16 okt 2025 13:49 (CEST)
- Bedankt aan iedereen voor de feedback en suggesties.**
Alle opmerkingen rond bronvermelding, neutraliteit en wikilinks zijn verwerkt. De referenties zijn gecontroleerd en gearchiveerd waar mogelijk. Het artikel is nu volgens de richtlijnen klaar om te publiceren in de hoofdnaamruimte.
IKONS
Beste reviewers, ik heb op mijn kladblok (Gebruiker:Sportvisser2000/Kladblok) een artikel voorbereid over het Belgische softwarebedrijf IKONS. De tekst is gebaseerd op onafhankelijke bronnen (Accountable.eu en Medium.com) en voldoet aan de neutraliteitsrichtlijnen. Graag een inhoudelijke beoordeling voor opname. – De voorgaande bijdrage werd geplaatst door Sportvisser2000 (overleg · bijdragen) 22 okt 2025 16:39
Beste @Sportvisser2000, dank voor je poging een encyclopedisch artikel te schrijven en deze eerst te laten reviewen alvorens je het publiceert. Helaas lijkt het artikel nog steeds niet te voldoen aan eerder genoemde voorwaarden. Ten eerste, de twee genoemde bronnen zijn geschreven door auteurs die openlijk te kennen geven te schrijven om bedrijven in beeld en op de markt te brengen. Dat is dus allesbehalve onafhankelijk. Daarmee is ook niet aan de eerste voorwaarde van een Wikipedia-artikel voldaan: encyclopedische relevantie. Voorts is de eerste zin reeds wervend en suggereert het dus ZP. Feitelijker zou zijn: "IKONS is een Belgisch softwarebedrijf dat software ontwikkelt voor freelancers en zelfstandigen."
Voor alles is het dus zaak om meerdere onafhankelijke en gezaghebbende bronnen te vinden die meer dan terloops over IKONS schrijven. Lukt dat niet, dan is het helaas gewoon nog te vroeg voor een eigen artikel. ツ Chescargot (overleg) 22 okt 2025 17:05 (CEST)
- Voor de goede orde. Gebruikte bronnen zijn niet verboden. Ze kunnen gebruikt worden ter verifieerbaarheid van de gepresenteerde informatie, en ter aanvulling van de bronnen die encyclopedische relevantie aantonen. ツ Chescargot (overleg) 22 okt 2025 17:10 (CEST)
- Hoi Sportvisser2000, ook Mbch331 had je op diens overlegpagina er al op gewezen: "Beide sites worden niet als gezaghebbend beschouwd". Verder sluit ik me aan bij Chescargot: je kunt die bronnen wel gebruiken, maar alleen ter aanvulling van bronnen die relevant, secundair, openbaar, onafhankelijk, betrouwbaar en gezaghebbend zijn en het bedrijf meer dan terloops noemen. Succes! Laurier (xij/die) (overleg) 22 okt 2025 17:22 (CEST)
7 Aban-front
Ik heb dit conceptartikel geschreven in mijn kladversie en wil het graag laten beoordelen voordat het wordt gepubliceerd.
Conceptpagina: Gebruiker:Mortezaa5/Kladversie
Bedankt! -- Mortezaa5 (overleg) 12 nov 2025 01:51 (CET)
- Ziet er prima uit. Het is een vrij nieuwe organisatie, dus zoveel valt er nog niet over te vermelden, maar je hebt het ontstaan, het belangrijkste wapenfeit (de organisatie van de Brusselse conferentie) en de reactie daarop van officiële Iraanse zijde beknopt, duidelijk en objectief weergegeven. Ik zou wel nog even een linkje naar Mahsa Amini toevoegen. Wellicht ook links naar 29 oktober (datum die in de naam van de organisatie tot uitdrukking komt) en Brussel (oprichtingsplaats en zetel). Drie links hebben een overbodige dubbele linktekst: [[Islamitische Republiek Iran|Islamitische Republiek Iran]] (2x; ook in de infobox), [[Perzische kalender|Perzische kalender]] en [[Cyrus de Grote|Cyrus de Grote]]. De bronvermelding is prima in orde. Er zijn heel wat artikelen over vergelijkbare onderwerpen die het met minder moeten doen. Goed werk dus. Ik zou zeggen: ga zo door :)
- kleon3 (overleg) 12 nov 2025 10:25 (CET)
- Bedankt voor uw beoordeling en positieve opmerkingen! Ik heb alle voorgestelde aanpassingen uitgevoerd (toevoeging van de links naar Mahsa Amini, 29 oktober en Brussel, en het corrigeren van dubbele linkteksten).
- Kunt u het artikel alstublieft verplaatsen naar de hoofdnaamruimte?
-- ~2025-33125-98 (overleg) 12 nov 2025 15:33 (CET)
- Ik heb uw kladblok verplaatst naar de hoofdnaamruimte: 7 Aban Front, en nog wat verbeteringen aangebracht. vr groet Saschaporsche (overleg) 12 nov 2025 16:05 (CET)








